1

Дәріс 1. Тақырыбы: Кіріспе. Ұйымдағы IT- инфрақұрылым түсінігі.

Мақсаты: IT- инфрақұрылым түсінігіне шолу және оның құрамы мен комплектация изучить.

Мазмұны.

1. IT- инфрақұрылым түсінігіні

2. IT- инфрақұрылым элементі

3. IT- инфрақұрылым типтері

4. IT- инфрақұрылым құрамы

5. Бақылау сұрақтары

    IT- инфрақұрылым  түсінігіні

    1.Инфрақұрылым (лат. Infra – төменгі,бастапқы және лат. .Structura-құрылыс, орналасу) өзара жүйенің жұмыс істеуіне негіз болып табылатын және / немесе қызмет ететін өзара байланысқан қызмет құрылымдары немесе объектілер кешені.

    Ақпараттық технологиялар (ақпараттық технологиялар, ағылшын тілінен ақпараттық технологиялар, IT) - есептеу техникасын пайдалануды қоса алғанда, басқару технологиясы мен деректерді өңдеуге байланысты пәндер мен қызмет салаларының кең ауқымы.

    IT - ақпаратты өңдеу мен сақтауға тартылған адамдардың еңбек тиімді ұйымдастырылуының әдістерін зерттейтін өзара байланысты ғылыми, технологиялық, инженерлік пәндердің жиынтығы; компьютерлік техника мен адамдармен және өндірістік жабдықтарды ұйымдастыру мен өзара әрекеттесудің әдістерін, олардың практикалық қосымшаларын және осыған байланысты әлеуметтік, экономикалық және мәдени мәселелерді қамтиды. АТ күрделі оқытуды, жоғары бастапқы шығындарды және жоғары технологияларды талап етеді.

    Оларды енгізу математикалық бағдарламалық қамтамасыз етуді құрудан, мамандарды дайындау жүйесіндегі (ЮНЕСКО) ақпараттық ағымдарды қалыптастырудан бастау керек.

    IT- инфрақұрылым  элементі

    Ақпараттық технология инфрақұрылымы (IТ-инфрақұрылымы) бағдарламалық қамтамасыз етуді, есептеуіш және телекоммуникациялық құралдарды ұйымдық-техникалық интеграциялау, олардың арасындағы және жедел персоналмен байланысын қамтамасыз ету, қажетті ақпаратты (ақпаратты), есептеу және телекоммуникациялық ресурстармен қамтамасыз етуді, қажетті кәсіпорын (ұйым) кәсіптік қызметті жүзеге асыру және тиісті бизнес-міндеттерді шешу үшін.  Ұйымның IТ-инфрақұрылымы қызметтер мен жүйелердің, желілердің, аппараттық құралдар мен бағдарламалық қамтамасыз етудің, деректердің және автоматтандырылған процестердің бүкіл жиынтығы ретінде түсініледі.

ИТ-инфрақұрылым элементтеріне түрлі құрамдар жатады. Олар келесідегідей:

· серверлер - компьютерлер (жұмыс станциялары);

· принтерлер мен факстер;

· бағдарламамен қамтамасыз ету;

· деректерді жіберу үшін желілер;

· телефон станциялары.

IT-инфрақұрылым типтері

· базалық,

· стандарттық,

· рациональды,

· динамикалық.

1. Базалық

ü Координацияның жоқтығы,

ü Қолмен басқару.

ü шашыраңқы жұмыс орындары.

Бұл типке мынандай ұсыныстар жатады: серверлі инфрақұрылым құру; ауентификация үшін қызмет каталогтарын кірістіру; автоматты жаңару үшін сервистерді дұрыстау; антивирустық қорғаныс орнату; трафикті қорғау; желілік технологияның(DNS, DHCP) базалық сценари жүзеге асыру.

2. Стандартты

ü ИТ- инфрақұрылымды орталық басқару,

ü Автоматты базалық процестердің болуы,

ü Ауентификация үшін қызмет каталогы,

ü Автоматты жаңарту,

ü Жұмыс орындарында антивирустық қорғаныс орнату,

ü Критикалық маңызды серверлер үшін резервті көшіру жүйесі,

ü Орталық желіаралық экран,

ü ішкі DNS, DHCP.

Бұл тике келесідей ұсыныстар жатады: БҚ(ПО) ны операциялық жүйенің(ОС) соңғы үлгілерінде жаңарту және офистік бағдарлама пакеттерін; System Management Server активті қолдану; өшірілген VPN желілерін ұйымдастыру; IPSec протоколын ( Active Directory / Exchange үшін) критикалық маңызды серверлер резервті қолдану арқылы көшіру.

3. Рационалды:

ü Орталықтандырылған консолді және басқармалы ИТ- инфрақұрлым,

ü Орталықтандырылған администратор үшін каталог қызметін және группалық саясатты қолдану;

ü Функционалды контроль/мониторинг БҚ(ПО) және ақпаратты қамтамасыз етуді автоматтандыру,

ü Серверлер мен жұмыс станцияларын резервті көшіру және восстановление;

ü Өшірілген доступ (VPN, Remote Desktop);

ü IPSec көмегімен серверлерді изоляциялау.

Бұл типке келесідей ұсыныстар жатады: идентификацияға автоматты басқару технологиясын енгізу; серверді басқаруда System Management Server қолдану; бағдарламаны ұқсастыққа зерттеу; Жұмыс станциясы арқылы басқару; жұмыс орындарында желіаралық экранды басқару; Internet Authentication Service (IAS) қорғалған беспроводной қорғалған желі арқылы және Active Directory каталог жұмыстарын ұйымдастыру.

4. Динамикалық:

    ü толығымен автоматтандырылған АТ инфрақұрылымы,

    ü Біртекті ортада пайдаланушы қажеттіліктерін толық қамтамасыз ету;

    ü серверлерге автоматты түрде жаңартуды басқару;

    ü жұмыс станцияларының суреттерін автоматты түрде басқаруға және автоматты түрде басқаруға;

    ü  брандмауэрлер - серверлер мен жұмыс станцияларында;

    ü Беспровод қорғалған сымсыз қосылымдар.

    Бұл типке келесідей ұсыныстар жатады: серверлік кескіндерді автоматты тарату үшін шешім;жүктеменің деңгейін анықтауға арналған шешім; карантиндік жұмыс орындарын қолдау;  жұмыстарды орындау мониторингі;  операциялық жүйенің жаңа нұсқасына көшуге дайындығы; бағдарламалық қамтамасыз етудің жаңа нұсқаларына тиімді көшу құралдары; IPSec арқылы Active Directory домендерін оқшаулау.

4. IT- инфрақұрылым құрамы

Компанияның дұрыс ұйымдастырылған IТ-инфрақұрылымы қызметкерлерге деректерді сақтауға және өңдеуге, қосымшалармен жұмыс жасауға, әріптестермен және әріптестермен тез ақпарат алмасуға, бизнес-қосымшалардың барлық мүмкіндіктерін оңтайлы пайдалануына мүмкіндік береді және мұның барлығы АТ инфрақұрылымында ақпаратты қорғаудың тиісті деңгейі болуы керек.

Кез-келген компанияның стандартты интеграцияланған инфрақұрылымы құрамдас бөліктерді қамтиды:

ü Сервер Сервер - адамның тікелей қатысуынсыз қызметтік тапсырманы орындау үшін дербес компьютерлер тобынан (немесе жұмыс станцияларынан) бөлінген компьютер. Сервер және жұмыс станциясы бірдей жабдықтың конфигурациясына ие болуы мүмкін, себебі олар тек консольдегі адам жұмысына қатысуымен ерекшеленеді.

    ü ҚКЖ - құрылымдық кабельдік жүйелер. ҚКЖ пайдаланушылардың жұмыс орындарын және жабдықтарын бірыңғай инфрақұрылымға біріктіретін және деректерді беру үшін қызмет ететін ақпараттық инфрақұрылымды құру үшін негіз болып табылады.

    ü ЛЕЖ– локалді есептеуіш желі. ЛЕЖ  жергілікті желі - (ағылшын, жергілікті желі, LAN) - әдетте салыстырмалы түрде кішігірім аймақты немесе ғимараттардың шағын тобын (үй, кеңсе, компания, институт) қамтитын компьютерлік желі.

    ü   UPS, DGU. Үздіксіз режимде және әр секунд сайын компаниядағы қымбат жабдықты және бизнес-процестерді қорғау үшін жасалған, ал кейбір жағдайларда дизель генераторлық қондырғыларын (DGU) үздіксіз қоректендіру көздері (UPS).

✓ АТС - АТС. PBX - қоңырау сигналын бір телефоннан екіншісіне автоматты түрде жіберетін құрылғы. Қазіргі АТС сыртқы және ішкі телефон байланысы, модем, факс, ұжымдық жауап беру машинасы мен компьютерді бірыңғай жүйеге біріктіруге мүмкіндік беретін электрондық құрылғы болып табылады.

ü Желілік жабдықтар. Компьютерлік желіні пайдалану үшін қажетті құрылғылар, мысалы: маршрутизатор, коммутатор, хаб және т.б. Сіз белсенді және пассивті желілік жабдықты таңдай аласыз.

ü Желілік қосқыш, желілік хаб, маршрутизатор. Желілік коммутатор - (Ағылшын тілінен коммутациялық қосқыш) - бір немесе бірнеше желі сегменттері ішінде компьютерлік желінің бірнеше түйінін жалғауға арналған құрылғы (деректерді тек алушыға жібереді).Бұл желінің өнімділігі мен қауіпсіздігін жақсартады, қалған сегменттерін олар қажет емес деректерді өңдеу қажеттілігінен (және қабілетінен) арылтады. Желілік хаб - бірнеше құрылғыларды бірыңғай желі сегментіне біріктіруге арналған желілік құрылғы (бір байланысқан құрылғыдан басқа барлық ақпаратқа трафикті (ақпарат көлемін) таратады). Маршрутизатор - (ағылшын тілінен маршрутизатордан) - әртүрлі желілік сегменттер арасында деректер пакетін жасайтын желілік құрылғы және желі топологиясы және әкімші белгілеген белгілі ережелер туралы ақпарат негізінде шешімдер қабылдайды.

ü Жұмыс станциясы. Маманның жұмыс орны ретінде жұмыс станциясы толыққанды компьютер немесе компьютерлік терминал (басқарушы компьютерден бөлек және жиі қашықтағы I / O құрылғылары), қажетті бағдарламалық жасақтама жиынтығы болып табылады, қажет жағдайда қосалқы жабдықпен толықтырылады: баспа құрылғысы, сыртқы магниттік және оптикалық медиа, штрихкодты сканер және басқалар. Отандық әдебиетте AWS (автоматтандырылған жұмыс орны) термині де пайдаланылды, бірақ «жұмыс станциясы» қарағанда, мен де». Сондай-ақ, «жұмыс станциясы» термині серверге қатысты жергілікті желідегі (LAN) компьютерге қатысты.

5. Жүйелік бағдарламалық қамтамасыз ету. Бұл, бір жағынан, аппараттық құрал болып табылатын және екінші жағынан, пайдаланушы қосымшаларында «интерлайнер интерфейсі» ретінде әрекет ететін процессор, RAM, кіріс / шығыс құрылғылары, желілік жабдық сияқты компьютерлік жүйенің компоненттерін тиімді басқаруды қамтамасыз ететін бағдарламалар жиынтығы. Қолданбалы бағдарламалық жасақтамадан өзгеше, жүйе арнайы қолданылатын тапсырмаларды шешпейді, бірақ басқа бағдарламалардың жұмысын қамтамасыз етеді, есептеу жүйелерінің аппараттық ресурстарын басқарады және т.б.

Бақылау сұрақтары:

1. Ақпараттық технологиялардағы инфрақұрылым дегеніміз не?

2. IТ-инфрақұрылым элементтеріне не жатады?

3. IТ-инфрақұрылым қандай типтерге жатады?

4. Базалық типке не жатады?

5. Комплексті инфрақұрылымға қандай компоненттер жатады?

Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. https://studopedia.ru/2_9157_komponenti-it-infrastrukturi-predpriyatiya.html

2. Учебно-методическое пособие “IT-инфраструктура”, А.И.Олейник. 2012 г.

3. “IT-архитектура. Практическое руководство от А до Я. Первое издание”, Вадим Алджанов. 2018 г.