2

##### 2.2.3 Қазіргі орыс православия шіркеуін басқару және ұйымдастыру

1943 жылы Үкімет пен шіркеу арасындағы байланыс болу үшін, 1965 жылы табынушылық ісі жөнінде Кеңеспен біріккен Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының Министрлігінің Кеңесімен орыс православ шіркеуінің істері бойынша Кеңесі құрылды. 1965жылы Мәскеу және барлық Ресей патриархы болып Алексей тағайындалды. Патриархтың құрамына Қасиетті Синод бар, бұған тұрақты мүшелері құқықтары бойынша Крутицкий, Коломенский,Ленинградтық,Киевтік митрополиттер, сондай ақ Мәскеу патриархиясының ісі бойынша басқарушы сыртқы шіркеулік бөлімінің председательдері кіреді. 1945 жылы қабылданған «Орыс Православ шіркеуін басқару» шарт бойынша орталықтағы және епархиядағы, жоғарғы руханияттың (патриарх, епархалды архиерейлер) құқықтары мен міндеттерін және шіркеу кызметкерлерін, діни қоғамдардын басқару жүйесі реттеледі. Шет елдерде (АҚШ, Қытай, Жапония, Франция, Австрия рухани миссиялар, Мәскеу патриархына мойынұсынатын экзархаттар жүргізеді.

Орыс православ шіркеулерінің ең жоғарғы органы автокефальді, тәуелсіз, өзіндік орган «Вселенский собор» болды. Православия шіркеулер: Константинопольдік, Александриялық, Антиохийлік, Иерусалимдік, Орыс, Грузин, Серб, Болгар, Румын, Грек (Элладтық), Кипарлық, Албандық, Польшалық және Чехословиялық; алдыңғы 9-ның басында патриархтар тұр, ал қалғандарының басшылығында – Митрополиттер, архиепископтар; осылардың барлығы Ұлттық шіркеу Соборларында сайланады.

Александрия,Антиох, Иерусалим, Болгар, Эллада т.с.с тәуелсіз бірнеше шіркеулер болды. Олардың саны үнемі өзгеріп тұрады, сондай дербес шіркеу құрған көне Русь Констнтинополь патриархатынан шоқынуды ресми түрде 988 жылы қабылдады. Ресейдің православие шіркеуінің (Мәскеу патриархы)дербестегі қазіргі кезге дейін сақталған. Христиан діні әуелбастан өзін аскеттік дін ретінде айқындады. Исус уағызында: «Кімде-кім менің артымнан ергісі келсе,өзінен бұрылып, өз кресін алып ,менің артымнан жүрсін»деген, Апостолдар «Еру»сөзінің мағынасын біреуге ұқсау деп түсінді,сондықтан олар аскеттік өмір салтын кешті,қиындық тарту көне христиандардың күнделікті өмір салтына айналды. Монахтық рухани ізденіс,дін оқуы және оқыту деген қағида қалыптасты. Б.з. IV ғасырда тақуалық, жартылай тақуалық және жалпы тұрғындық деген өзіндік формалары бар монахтық өмір қалыптасты. Православие шіркеуі осы монахтық дәстүрді сақтап, әрі қарай жалғастыруды 1054 жылы христиандықта екі шіркеу пайда болды: православтық,католиктік. Католик ұғымы грек тілінен аударғанда «Жалпы, жалпыға ортақ» деген мағынаны білдіреді. Католиктің ең алғашқы епископы Петр апостол болып саналады. Христиандықтан католиктің бөлінуі III-V ғасырларда Рим империясының Батыс және Шығыс бөліктерінде басталды. Католиктердің православтардан айырмашылығы: православтар адам жер бетінде мұқтаждықкөріп, құдайдың өсиеттерін орындай білсе,о дүниеде үлкен бақытқа жету деп сенсе, ал католиктер бұған керісінше бұл дүние мен о,дүниелік жаза үйлесімді деп санаған, католигтер құдай мен адам қатынасынзандық тараптан қарастырды. Христиандар жазадан құтылу үшін жақсы амалдар жасау керек. Адам өз күнәсінен тазаланудан гөрі одан құтылу жолының құралын ойлау дұрыс деп білді.

Православие Византия территориясынд ақалыптасты. Православие(гректің «дұрыс ойлау», «дұрыс ілім»деген сөзінен шыққан). Православие шіркеуі Румынияның, Болгарияның, Югославияданың, Грецияданың, Кипрнің, АҚШ-тың, Түркияның және басқада құралған христиандықтың негізгідіни сенімі болды. Христиан ілімі Библия мен шіркеу әкейлерінің айтқандары, Соборлардың шешімдері негізінде дамыды. Алайда христиандық ілімнің бір де біреуі аяқталған, тиянақты ілім болып қалыптасқан күйде пайда болған жоқ.

Православ шіркеуі өзінің саяси ұйымдарын құрмайды, бірақ руханият тарапынан барлық азаматтарымен тең жағдайда қоғамдық-саяси өмірде қатысады, Әлем жақтаушылар қозғалысында, түрлі халықаралық ұйымдарда белсенді рөл атқарады.