2

##### 2.1.7 Қазіргі әлемдегі Ислам

Ислам қазіргі заманауи мұсылман елдердің ішкі және сыртқы саясатында маңызды рөл атқарады. Бұл ең алдымен олардың экономикалық жағдайларына байланысты. Батыс әлемі мұнайдың 70 % Шығыс мұсылман елдерінен алады. МСМҰ (мұнай сарапшы мемлекеттер ұйымы) ұйымының 13 мүшесінің 10 мұсылман мемлекеттері (Ирак, Иран, Алжир, Нигерия және т.б.) болып табылады. Исламның халықаралық саяси белсенділігін Таяу және Орта Шығыстың капиталистік мемлкеттердің экономикасына әсерінің ұлғайуымен ғана түсіндіруге блмайды. Ислам құндылықтарын бұқаралық ақпарат құралдар арқылы насихаттау маңызды рөл атқарады. Халықаралық саяси, экономикалық, техникалық исламдық мәдени ұйымдарды құру әлемнің әр түрлі аймақтарындағы ислам діні рухының жандануына әсерін тигізді. Халықаралық сахнада ең беделді орын алатын – Әлемдік Ислам Лигасы (ӘИЛ), Ислам конференциясы ұйымы (ИКҰ), Афро-Азияттық Ислам ұйымы, Еуропаның ислам кеңесі, халықаралық ислам банктер ассоциациясы, Оңтүстік-Шығыс Азия және Тынық мұхит елдерінің аймақтық ислам ұйымы.

БҰҰ-ның штаб пәтерінде Ислам конференциясы ұйымының өз өкілеті бар. Дүниежүзінің көптеген мемлекеттерінде әр түрлі ислам ұйымдары, комитеттері, орталықтары бар: Ислам даму банкі, Ислам мемлекеттерінің радио-телевизиялық тарату қызметі ұйымы, экономикалық және мәдени сұрақтар бойынша Ислам комиссиясы Ғылыми-техникалық дамудың исламдық қоры, әділдік ислам соты және т.б. Бұлардың штап пәтерлері мұсылман әлемінің ірі қалаларында Каир, Дамаск, Станбул, Анкара, Жидда, Лахор, Тигеран, Дакка, Карачи, Танжер қалалаларында орналасқан.

Исламның халықаралық белсенділігінде қазіргі кезде ең ерекше орынды арнайы елшілік алады. Арнайы елшілік жұмысы мықты христиан ұйымдарымен бәсекелесетін дүние жүзінің барлығына дерлік континенттерінде жүргізіледі. Исламның арнайы елшілік жұмысы Азия мен Африкада ғана емес, сондай-ақ Еуропа елдерінде АҚШ және Канадада да табыстарға ие. Бұл елдерде басқа діндерден исламға кіру кәдімгі құбылыс болып қалыптасты. Ресейдегі мұсылман миссионерлер ислам дәстүрлерін және мәдени құндылықтарын қайта жаңғыртуда.

Миссионерлерді көптеген араб және мұсылман елдерінде, Еуропа мен АҚШ-та білім мекемелерінде дайындайды. Бұл істе ең үлкен тәжірибесі бар Каирдегі мұсылман Әл-Әзхар университеті – ең ескі мұсылман білім мекемесі болып табылады. Бұл университетке мың жылдан астам уақыт болды. Бұл университетте миссионерлік қызметтің және табынушы қызметшілердің дайындығының диапазоны өте кең. Онда орта мектеп, араб емес мұсылмандарға дайындық курстары, әйел адамдарға арналған (куллият банат) – жабық пансионат түрінде факультеті бар. Әйелдер факультетін бітірушілер тек мектептер мен институттарда ғана ислам пәндерін беріп, отбасында бала тәрбиесімен айналысып қана қоймай, сондай-ақ арнайы елшілік жұмыстарын жүзеге асырады. Қазіргі Исламның арнайы елшілік жұмысының мінездік сипаты – бұл қызметке медициналық, техникалық, экономикалық және гуманитарлық білімдері бар адамдарды тарту. Ғылыми – техникалық білім алған миссионерлер Құран түсірмесінен және миссионерлік жұмыстан білімі жоқ ғұламаларды шектеуді талап етуде, себебі діни ақиқаттың примитивті түсіндіруі қазіргі жастарды қанағаттандырмайды.

1979 жыл Ислам 1400 жасқа келді. ХХ ғасырдың соңында ХХІ ғасырдың басында мұсылман әлемі үлкен адамдық, әлеуметтік-экономикалық, саяси потенциалы бар қуатты күшке айналды. Мұсылман елдеріндегі халық санының өсуіне әсерін тигізген бала туудың жоғарғы деңгейі. ХХ ғасырдың аяғында дүние жүзілік діндердің арасындағы ізбасарлар саны бойынша ислам дінінің бірінші орынға ауысқанын айтады.

ХХІ ғасыр шығыстанушылардың пікірі бойынша христиан әлемі мен мұсылман әлемі арасындағы саяси диалогының күшею заманы болады деп айтқан. Коммунистік жүйенің құлдырауынан кейін әлемдік қоғамдастықтың тағдыры көп деңгейде адамзаттың жартысы дерлік солардың шеңберінде болған христиан мен ислам діндеріне байланысты екені айқын білінді.