Лабораторлық жұмыс №11

Тақырыбы: Вирусқа қарсы әдістермен және құралдармен танысу.

Мақсаты: Вирусқа қарсы әдістермен және құралдармен танысу

Теориялық мәліметтер

Электрондық құжаттаудың қауіпсіздігін басқару ауқымды мәселелерді қамтиды, оның қатарына мыналар кіреді: ақпараттық тұтастығын, құпиялығын және аутенттілігін қамтамасыз ету; автоматтандырылған жүйе ресурстарына кіру үшін пайдаланушылар құқығын шектеу; автоматтандырылған жүйе мен оның элементтерін санкциясын пайдаланудан қорғау; электрондық құжаттардың заңды мәнін қамтамасыз ету.

Қорғауды қажет ететін ақпаратқа мыналарды жатқызуға болады: құпия, басқару, ғылыми – техникалық , сауда және басқа ақпараттар. Бұлардың бәрінің кәсіпорын үшін бәсекелестен озық түсу үшін ақпараттардың тарап кетуі оның иесіне тікелей шығып және басқа да залал келтіруі мүмкін.

Нақтылы және бір – біріне тәуелді мәлеметтердің жиынтығы ретінде ақпарат стратегиялық ресурс болып табылады; ол - - кез келген шешім қабылдаудың негізі. Сондықтан ақпаратты қорғау күрделі, ғылымды көп қажет ететін және жан – жақты проблема болып табылады. Ол қазіргі заманғы ақпараттық технологияны енгізу, бөлінген есептеу жүйесі мен байланыс желісін құру жағдайында ерекше өтокір мәнге ие болады.

Қазіргі кезде мемлекеттің, фирманың басқа дакез келген ұйымның халықаралық аренада өз мүддесін қамтамасыз етудің негізгі құралдарының бірі ақпараттықкеңістікті жеңіп алу екендігі жасырын емес. Оны олар ақпараттық технологияны дамыту және соның негінде ақпараттық жүйе құру арқылы жүзеге асырады. Сөйтіп олар ғылымның, техниканың, экономиканың және т.б. салалардағы нәтижелерге қол жеткізеді. Және жоғары деңгейде дамыған ақпараттық жүйе, әдетте, ақпараттану дәрежесі төменірек жүйелерді басқаруға да мүмкіндік алады, олардың қаупынөз мүддесіне бағыттайды және тұрақты бақылауда ұдайды. Мемлекеттік билік органдарында және коммерциялық құрылымдарды құрылатын ақпараттық жүйеде экономика, қорғаныс, ғылым мен техника саласында қол жеткен потенциал туралы құпия мәліметтерді бар ақпараттау, басқару, шаруашылық, коммерциялық, қаржылық және басқа қызметтер туралы құпия мәліметтер айналымда болады.

Ақпараттық ресурстарды игерудің техникалық құралдары болып әр түрлі перифериялық жабдықтары және байланыс желісі бар есептеу жүйесі танылады.

Вирустерге және "троялық аттарға" қарсы күрес тиімді антивирустық бағдарламалық қамтаманың көмегімен жүргізіледі (вирустан қорғанудың қазіргі кездегі ең көп тараған әдісі). Антивирустық құралдар вирустер мен "троялық аттардың " көбін тауып біледі және олардың тарауына жол бермейді. Антивирустық программалардың (кұралдардың) мысалы ретінде антивирустық сканерлер (басқа атаулары: фаг, полифаг)) CRC сканерлер (сонымен қатар: ревизор, checksumer, integrity checker), мониторлар және иммунизаторлар сияқты көп тараған түрлерін атап кетуге болады.

Соңғы жылдары компьютерлік вирустан қорғанудың болашағы бар келіс ретінде қорғаныштың бағдарламалық және аппараттық әдістерінің үйлестіруі жиірек қолданылады. Осындай аппараттық құрылғылардың арасында арнайы антивирустық тақшаларды атап кетуге болады. Олар компьютердің стандартты кеңейту қуыс-орындарына орналастырылады.

Троялық программа ("троялық ат") деп мыналарды атайды [1]:

- функциялары пайдаланушыға мәлім программаның бір бөлігі болып келетін және оған зиян келтіру мақсатымен қосымша жасырын әрекет орындай алатын программа;

- пайдаланушыға мәлім функцияларына жасырын (қиратқыш) әрекет жасай алатындай етіліп өзгертулер еңгізілген программа.

Троялық программа бағдарламалық қыстырманың ерекше бір түрі болып саналады. "Троялық ат" ( терминді хакер Дан Эдварс ұсынған) пайдаланушы тіпті сезіктенбейтін қосымша қызметтер атқара алады. Бұл программаның қауіптілігі - зиянсыз программаға қосылған командалар жиынында. Осы командалар жиыны белгілі бір шарттың орындалуымен немесе сыртқы команда бойынша өзінің қаскүнемдік жұмысын істей бастайды. Қысқасы, троялық программа деп пайдаланушыдан жасырын жағымсыз әрекет жасайтын кез келген бағдарламаны айтуға болады. Олардың көпшлігі жасырын ақпарат жинау үшін арналған.

Троялық пррграммалардан корғануға арналған бағдарламалық кұралдардың көпшілігі объектілерді (файлдарды және тізімдемелерді) теңестіру әдісін қолданады. Теңестіру кезінде объектілердің сипаттамалары олардың бұрынғы сипаттамаларымен салыстырылады. Егер атрибуттарда айырмашылықтар бар болса (ал операциялық жүйеге ешқандай өзгертулер еңгізілмеген болса), онда компьютерге троялық программа ендірілген болғаны.

«Троялық аттарға» қарсы күресте ең соңғы жаңашаланған уақыт туралы белгі және файлдың мөлшері сияқты атрибуттерге онша көп сенім артуға болмайды: себебі қаскөй оларды жеңіл өзгерте алады. Олардың орнына кейде файлдың бақылау қосындысы пайдаланылады. Оны есептеу үшін файлдың элементтері қосындыланады. Бірақ бақылау қосындысында ұқсатып жасау қиынға соқпайды.

Сондықтан көбінесе компьютердің файлдың жүйесінің тұтастығын тексеру үшін бақылау қосындысын ессптеу алгоритмінің бірбағыттық хэштеу деп аталатын ерекше түрі қолданылады. Мысал ретінде MD4, MD5 және SHA сияқты бірнеше алгоритімдерді қолдана отырып бірбағыттық хэштеу жүргізетін Trip Wire программасын атап кетуге болады.

Back Orifice, NetBus, SubScven және тағы осы сияқты троялық программаларды антивирустік программалық қамтаманың (мәселен, Symantec компаниясының Norton Antivirus 2000 программасының) көмегімен іздеп-табуға болады. «Троялық аттарға» қарсы күрес құралдарының қатарына, жоғарыда аталғандардан басқа, MooSoft Development компаниясының The Cleaner программасы, Aladdin Knowledge Systems компаниясының eSafe Protect программалық дестесі және т.б. жатады.

Тапсырма

Вирустан қорғайтын программалық жабдықтардың қызметімен танысып және оларды орнату, баптау жұмыстарын орында