Лабораторлық жұмыс №10

Есептеу желілерінің сенімділігін бағалау

Мақсаты: Есептеу желілерінің сенімділігін бағалау

Теориялық мәліметтер

Қолданбалар деңгейінде шабуылдар бірнеше тәсілмен жүргізілуі мүмкін. Олардың ішіндегі ең көп тарағаны - серверлік программалық қамтаманың (sendmail, HTTP, FTP) бұрыннан жақсы белгілі осал жерлерін пайдалану. Осы осалдылықтарды пайдалана отырып хакерлер қолданбамен жұмыс істеп жатқан пайдаланушының (әдетте ол жүйелік катынас кұру құқықтары бар пұрсатты әкімші болады) атынан компьютерге қатынас құруға рұқсат ала алады. Әкімшілерге проблеманы коррекциялағыш жекебөлшектердің (patch) көмегімен түзетуге мүмкіндік беру үшін қолданбалық деңгейдегі шабуылдар жайындағы мәліметтер кеңінен жарияланып тұрады. Өкінішке орай, мәліметтер хакерлерге де мәлім болады, сондықтан олар оны өз мақсаттарын іске асыру үшін пайдаланады.

Қолданбалар деңгейіндегі шабуылдардың негізгі проблемасы олардың желіаралық экран арқылы өтуге рұқсат етілген порттарды жиі пайдаланумен байланысты. Мысапы, web-сервердің белгілі осалдығын өз мақсатында пайдаланушы хакер TCP шабуылдары кезінде 80-ші портты жиі пайдаланады. Web-сервер пайдаланушыларға web-парақ ұсынатын болғандықтан желі-аралық экран осы портқа қатынас құруғу рұқсат беруге тиісті. Желілік экран тұрғысынан қарағанда шабуыл 80-ші портка арналған стандартты трафик ретінде қаралады.

Қолданбалар деңгейіндегі шабуылдарды толық жою мүмкін емес. Бұл жердегі ең негізгі шара - жақсы жүйелік әкімшілік ету. Осындай шабуылдарға қарсы мынадай шаралар қолдануға болады:

• хакерлер қолданбалы программалардың осал жерлерін тұрақты ашады және Интернетте жариялап тұрады. Сондықтан қолданбалы программалардың осал жерлері жайындағы деректер тарату қызметіне көңіл бөлу керек. Мәселен, CERT (http://www.cert.com) және Bugtrad (http://vTO-w.securityfocus.com);

• операциялық жүйелер мен қолданбалардың ең соңғы түрін (нұсқасын) және коррекциялық жекебөлшектерді пайдаланыныз;

• жүйелік әкімшілеуден басқа, шабуылдарды айырутану (IDS- Intrusion Detection Systems) жүйелерін пайдаланған жөн.

Бұл жүйелер шабуылдарды айырып тану және оларға тойтарыс беру үшін желілік немесе жүйелік келісті қолданады. Қалай болғанда да өнімдер шабуылдардың сигнатураларын (қастық немесе күдікті іс-әрекеттерге нұсқайтын өзіндік ерекше қалыптарды) іздейді. Егер осындай қалыптар желілік ағында ізделетін болса, онда IDS желілік деңгейде жұмыс істегені. Егер IDS шабуылдардың сигнатураларын операциялық жүйенің немесе қолданбаның тіркеу журналдарында ізделсе, онда жүйелік деңгей болғаны. Шабуылдарды айырутанудың желілік деңгейлік жүйелері талдау жасау үшін өңделмеген (raw) желілік дестелерді пайдаланады. Желілік денгейдің IDS жүйесі, әдетте, "тыңдау" (promiscuous) режімінде жұмыс істейтін желілік бейімдеуішті қолданады және желінің сегменті арқылы өтетін деректер ағынын уақыттың нақты масштабында талдайды.

Жүйелік деңгейдің IDS жүйесі Windows немесе Unix басқаруымен жұмыс істейтін желідегі жүйені, оқиғаларды және қауіпсіздік оқиғаларын тіркейтін журналдарды (security log немесе syslog) бақылайды. Осы файлдардың қандай болмасын біреуі өзгерген жағдайда IDS жүйесі жаңа жазбаларды шабуылдардың сигнатураларымен салыстырады. Егер осындай сәйкестік табылса, онда IDS жүйесі әкімшіге үрей сигналын жібереді немесе көзделген басқа іс-әрекеттерді жүзеге асырады.

Сонымен, IDS технологиясының бірін-бірі толықтыратын екі түрі бар:

- IDS желідегі жүйесі (NIDS) белгілі бір домен арқылы өтетін барлық дестелерді сараптап отырады. NIDS жүйесі белгілі немесе ықтимал шабуылдың сигнатурасымен сәйкес келетін десте немесе дестелердің сериясын көрген кезде, ол дабыл сигналдарын генерациялайды;

- IDS хост-жүйесі (HTOS) хосты программалық агенттердің көмегімен қорғайды. Бұл жүйе тек қана бір хостқа бағытталған шабуылдарға қарсы күреседі.

Іс жузінде екі технологияны да қолданатын EDS жүйесі ең тиімді деп саналады (мәселен, RealSecureT жүйесі).

Тапсырма

Алғашқы жағдай: жобаланған бірақ жүзеге асырылмаған немесе нақты жұмыс істеп тұрған ДӨАЖ қарастырамыз. Оның архитектурасы және компонентерінің арасында өзараәрекеттесу әдістері белгілі. Қарастырылып отырған жүйеде ақпаратты өндеудің қауыпсыздік саясаты берілген. Сонымен қатар, ақпарат қауыпсыздігін қамтамасыз ететін механизмдер мен құралдар тобы анықталған.

ДӨАЖ қорғау жүйесін құру алгоритмі мынандай кезеңдерден тұрады:

1. ДӨАЖ архитектурасы сипаттау және қауыпсыздік саясатының ережелері берілген.

2. Зерттелетін қорғау жүйесінің архитектурасын формализациялау және алдыңғы пунктте берілген қауыпсыздік саясатын жүзеге асыратын қатынауды шектейтін ереже жасау.

3. жасалған жүйенің берілген қауыпсыздік саясатына сәйкестігін формальды дәлелдеу.

4. Қауыпсыздік саясатынының орындалу шарттарын интерпретациялау және осы ережелерді орындайтын, жүйе субъектілері арасында қызметтер бөлу.

5. оған жүктелген функцияларды адекваты орындау үшін қауыпсыздік жүйесін қанағатандыратын талаптарды анықтау.

6. Функция талаптарын орындайтын ақпаратты қорғауды қамтамасыз ететін қалыптасқан механизмдер мен құралдар тізімін құрастыру.

Тиімді жобалау: қорғау жүйесін жүзеге асыру үшін компонентер тандау.