Тапсырма №6

Бейненің кеңейтілуі, пикселдері және өлшемі

# ADOBE PHOTOSHOP

Бейненің кеңейтілуі, пикселдері және өлшемі

Нүктелерден тұратын растырлық бейнелер үшін экранның кеңейтілуінің түсінігі өте маңызды болып келеді. Ол бірліктің бір ұзындығына сәйкес нүктелер санын көрсетеді. Сондықтан келісілерді бір – бірінен ажырата білу қажет:

§ - экранның кеңейтілуі - басу құрылғысының мүмкіншілігі - бейненің кеңейтілуі.

Осы түсініктердің барлығы әр түрлі объекттерге жатады. Бұл түрлер бір – бірімен байланысты емес. Бұларды байланыстыру үшін суреттің монитордың экранында, шығарылған қағазда немесе қатты дисктегі файлда қандай өлшемде болатынын анықтап алу қажет.

Экранның кеңейтілуі — бұл компьютерлік және операциондық жүйелердің қасиеттері. Экранның кеңейтілуі пиксельмен өлшенеді және осы арқылы экранға сиятын бейненің өлшемін анықтайды. Экрандағы бейне кішкентай ұяшықтардан тұрады. Олардың әр қайсысы анықталған түстерге ие болуы мүмкін. Бұндай ұяшықтар пиксел деген атқа ие болды. Пикселдердің жиынтықтары матрицадан тұрады және экранда бейнені қалыптастырады. Монитордың моделіне байланысты матрицаның параметрлері пикселде өзгертілуі мүмкін.

Бейнені 20-22 дюйм диагналымен бейнені өндейтін мониторлар үшін қалыпты экрандардың кеңейтулері 640x480 бастап 1920x1600 дейін қамтамасыз етіледі.

Матрицаның өлшемі экранның өлшеміне әсер етпейді және ешнәрсеге де тәуелсіз емес. Бейненің кеңейтілуі — бұл бейненің өзінің қасиеті. Бұл дюйм арқылы өлшенеді және бейнені графикалық редакторда жасағанда беріледі. Бейненің кеңейтілуі бейненің файлында сақталады. Басып-шығару құрылғысы — бұл басып –шығару құрылғысының бірлік ұзындығы бойынша берілген қасиеті. Ол dpi бірлігімен өлшенеді және сапасы бойынша бейненің өлшемін.

Бейне экранда демонстрация жасау үшін қолданылса, онда оның экранның қанша бөлігін алып жатқанын анықтау үшін биіктігін және енін пикселмен көрсетеді.

Егер де бейнені басып шығару дайындап жатса, онда оның парақтың қанша бөлігін алып жатқанын анықтау үшін бірліктің ұзындығымен көрсетеді..

Бейненің кеңейтілуімен өлшемінің арасында тікелей пикселдік тәуелділік бар:

Суреттің бастапқы кенейтілуі өзгертілмеген жағдайда оның экранды алып жатқан өлшемі 1 пикселге ұлғайтылады, ал керісінше болса 1 пикселге кішірейтіледі.

Графикалық редакторда қолданушы бейненің үш параметрімен жұмыс жасайды:

Оларды бір-бірімен байланыстыру тәсілдерімен, өлшемімен, кеңейтілуімен.

Осыған байланысты өлшемімен кеңейтілуінің арасындағы қатынастарды таңдау барысында екі мәселе туындайды:

Біріншісі бейненің масштабталуымен байланысты, ал екіншісі - әр түрлі есептерге тиімді қатынастарды таңдаумен байланысты (файлдың көлемі және суреттің сапасы бойынша). Масшатабтауға байланысты мәселелер растрлық бейнені үлкейту қажеттілігінен туындайды. Егер пиксельдердің саны кеңейтілудің өлшеміне байланысты үлкейтілсе, онда көлеміне байланысты кішрейеді. Егер де өзгеріссіз қалдырсақ, бағдарламаға пиксельдердің жаңа мәні туралы ақпарат түспейді. Осыған байланысты әр түрлі алгоритмдер бойынша олардың жарықтылығын және түсін есептей отыра жаңадан пиксельдер қоюға талпынады. Қайта есептеу формулалары қорытынды бейненің сапасын анықтайды. Бірақ масштабтау коэффициенті 1,5 жоғары болса немесе соңғы кеңейтілуі төмен болса бейненің сапасы ойдағыдай жақсы болуы мүмкін емес. Графикалық файлдардың форматының көпшілігі масштабтауға келмейді. Соның ішінде JPG форматының бейне суреттерін үлкейту өте қиын болып табылады.

Векторлық суреттер растрлық суреттерге қарағанда өлшемдеріне байланысты емес, өйткені олар бірден басып шығарылады.

Бейненің типтері

Бейне өзіне қолданылатын максималдық түстер санымен сипатталады. Әртүрлі түстердің тереңділігі бар бейнелер типі: штрихталған ақ-қара түстер, күлгін бейнелі , индексталған түстер, толықталған түстер.

Кейбір бейнелердің типтерінің бірдей түстерінің тереңділігі болады, олар түс моделдері арқылы ерекшеленеді. Бейненің типі құжатты жасағанда анықталады. Түстің тереңділігі – бұл нүктелік бейнелердің ең маңызды параметрлерінің бірі. Түстің тереңділігі биттерде көрсетіледі және бейненің бір пикселін сақтау үшін жадтың неше биті қажет екенін көрсетеді.

Компьютер цифрлық ақпаратпен жұмыс жасау үшін екілік есептеу жүйесін қолданады. Екілік жүйеге екі мән жатады: ноль және бір. Бұны бит деп атаймыз. Сегіз екілік разряд, сегіз бит байтты жасайды. Егер де байт сөзі қайдан туды десек алғашында бірінші микропроцессорлар сегіз разрядтан тұрды.

Компьютердің жадысында бейненің пиксельдерінің түсі туралы ақпарат екілік үлгісінде сақталады. Сондықтан оны тез өңдеу үшін пиксельдер бір немесе бірнеше байттарға аударылады. Монохромды бейнелерды ғана былай сақтауға келмейді. Бұндай бейнелерді сақтау үшін бір биттің өзі де жарап жатыр. Өйткені пиксель екі түстен ғана тұрады. Сондықтан да монохромды түстердің тереңділігі штрихталған ақ және қара түстерден тұрады.