Графиктік редактор (MS POWER POINT)

Тақырып: Power Point бағдарламасы

Мақсаты:Power Point бағдарламасының негізгі түсініктерімен танысу. Жаңа тұсаукесерлер құрып үйрену. Жасаған тұсаукесерлерді баптауды меңгеру.

Power Point MS Offise-тің құрамындағы қолданбалы бағдарлама. Белгілі бір тақырып бойынша слайдтар жиынтығының тізбегін Тұсаукесер ( презентация ) деп атаймыз. Ол дәріскерлерге дәріс оқығанда, сабақтың барысын түсіндіргенде немесе баяндама жасағанда және тағы басқа деректерді көрнекі дерек түрінде жеткізуге мүмкіндік береді.

#

# Power Point бағдарламасын іске қосу үшін келесі амалдарды орындаңыз:

1. Іске қосу→ бағдарламалар→ Microsoft Power Point (Пуск→ Программы→ Microsoft Power Point).

Power Point бағдарламасы іске қосылғаннан кейін диалогтық терезесін «отмена» батырмасын шерту арқылы жауып, бағадрламаның 19.1.-суретте көрсетілген терезесін толық көресіз.

2. Саймандар қатарындағы Құру (Создать) батырмасын шертіңіз.

3. Ашылған терезеден титульдық слайд авторазметкасын екі рет шертіңіз (авторазметка атауы ашық тұрған терезенің төменгі оң жақ өрісінде көрсетіледі). Экранға 19.2.-суретте берілген Слайд түрін таңдау (Разметка слайда) диалогтық терезесі шығады. Осы терезеден өз қалауыңызша слайдтың түрін таңдаңыз, ОК батырмасын шертсеңіз. Нәтижесінде жұмыс аумағындағы слайдтың түрі өзгереді.

Безендіру шаблонын

Безендіру шаблоны дегеніміз- слайдтың түрін көркемдеп, windows жүйеcінің жадында бар безендірулер.

Безендіру шаблонын тұсаукесер құру барысында қолдану үшін келесі берілген әдістердің біреуін қолдануға болады:

1. файл→ Құру→ Безендіру шаблоны (Файл→ Создать→ Шаблоны оформления).

2. Пішім→ Безендіру шаблонын қолдан (Формат→ Применить шаблон оформления) ұйғарымын орындаңыз.

3. Слайдты белгілеп тұрып, тышқанның оң жақ батырмасын шертіп, ашылған мәзірден Слайдты безендіру (Оформление слайда) ұйғарымын шертіңіз.

4. Осы үш әдістің біреуін таңдап орындағын кезде терезенің оң жағында 19.2. – суретінде берілген слайд дизайын ашылады. Слайд дизайнынан қалаған фонды таңдап, тышқанның сол жақ батырмасын шертіңіз.

Ескерту.

Безендіруді бір слайдтқа қолданатын болсаңыз, фонның сол жағындағы тізімді ашып, белгілегенге қолдан (Применить к выделенным) деген ұйғарымды таңдау қажет, ал егер барлық слайдтың түрі бірдей болады деп ұйғарсаңыз, онда қалаған сладйты тышқанның сол жақ батырмасымен шертіңіз. Барлық слайдттардың түрі бірдей болады. Осы алдыңызға келесі сұхбат терезесі ашылады. ашылған терезеден қажет дизайын таңдап алып, қолдан (применить) батырмасын шертіңіз.

## Тапсырма19.1.

## Стандарттық тұсаукесерді (автошебер көмегімен) жасаңыз.

###### Тапсырманы орындау жолдары:

## 1. Стандарттық тұсаукесерді (автошебер көмегімен) жасау үшін Файл → құру (Файл→создать) ұйғарымын орындаңыз.

## 2. Ашылған терезеден тұсаукесерлер қосымшасын шертіңіз. Тұсаукесер құру (Создать презентацию) терезесінен “Учебный курс” белгісін таңдап екі рет шертіңіз. Тұсаукесердің барлық слайдтарын біртіндеп қарап шығыңыз.

Тұсаукесерден слайдтарды жою

1. End батырмасын шертіңіз. Слайдтардың соңғысы ерекшеленеді. Түзету→ слайдты жою ( Правка→ Удалить слайд) ұйғарымын орындаңыз.

2. Терезенің сол жағындағы слайд белгілерінде төртінші слайдты белгілеп,тышқанның оң жақ батырмасын шертіп, ашылған мәзірден слайдты жою (удалить слайд) ұйғарымын шертіңіз.

3. Келесі бесінші слайдты жою үшін пернетақтадан Delete пернесін шертіңіз.

4. Осы ұйғарымдарды қолданып, тұсаукесерде төрт слайд қалдырыңыз.

5. Сұрыптаушы және әдеттегі режимдерді қолдану үшін келесі берілген әдістердің біреуін таңдап, қолдауға болады.

6. Сұрыптаушы режиміне өтіңіз. Ол үшін терезенің сол жақ төменгі жағындағы үш батырмалардың ортасында орналасқан келесі слайдтарды сұрыптаушы режим батырмасын шертіңіз немесе Түр→ слайдтарды сұрыптаушы (Вид→ Сортировшик слайдов)ұйғарымын орындыңыз.

7. Әдеттегі режимге өтіңіз. Жоғарыда берілген суреттегі үш батырманың біріншісін шертіңіз, яғни мына батырманы шертіңіз немесе Түр→ Әдеттегі (Вид→ Обычный) ұйғарымын орындаңыз.

8. Тұсаукесердің дизайнын (безендіру шаблонын) өзгерту үшін жоғарыда безендіруді қолдану әдістерінде берілген әдістердің біреуін қолданып, слайдын дизайнын өзгертіңіз.

Басқарушы батырмаларды

Басқарушы батырмаларды кірісітіру үшін келесі әдістің біреуін қолдануға болады:

1. Слайдтарды көру→ Басқарушы батырмалар (Показ слайдов→ Управляющие кнопки) ұйғарымын орындаңыз.

2. Сурет салу қатарындағы Автофигуралар→ Басқарушы батырмалар (Показ слайдов→ Управляющие кнопки) ұйғарымын орындаңыз. Екі ұйғарымыды орындағында

19.3. – суретте берілген батырмалар ашылады. Батырманың қажет таңдап, тышқанның сол жақ батырмасын жібермей, слайдтқа қоятын орнын белгілеп, қажет көлемде қарандашпен сызғандай, тышқанның сол жақ батырмасының көмегімен салып, батырманы жіберіңіз. Нәтижесінде мынадай батырмалардың бірі таңдауыңызға қарай слайдтың салған орнында пайда болу керек. Бұл батырмалар слайдтарға немесе басқа гиперсілетеме көшу ұйғарымын орындайды.

Тұсаукесерді демонстрациялау (Көрсету)

Тұсаукесерді демонстрациялау (Көрсету) үшін келесі берілген әдістердің біреуін қолданыңыз:

1. Түр→ слайдтарды көрсету (Вид→ Показ слайдов) ұйғарымын орындаңыз.

2. Слайдтарды көру→ Көрсетуді бастау (Показ слайдов→ Начать показ) ұйғарымын орындаңыз

3. Пернетақтадан F5 пернесін шертіңіз және Shift+F5 пернелер үйлесімін шертіңіз.

4. Терезенің сол жағының төменінде орналасқан үш батырманың соңғысы мына батырма белгіленіп тұрған слайдтан бастап көрсету ұйғарымын орындайды.

5. Home пернесін шертіңіз. Тұсаукесердің бірінші слайды жана жағы қара болып ерекшеленеді. ұйғарымын орындап, слайдтарды көре аласыз.

Слайдтардың көрсету режимін баптау (жылдамдығын, уақытты, дыбысты, слайдтардың ауысу режимін) үшін келесі ұсынған әдістердің біреуін қолданыңыз.

Слайдтар автоматты түрде көрсету үшін:

1. Слайдтарды көру→ Слайдтарды ауыстыру (Показ слайдов→ Смена Слайдов) ұйғарымын орындап, 19.4.- суретте берілген параметрлерді қалауыңызша өзгертіп, барлық слайдтарға қолдану режимін таңдап, өзгерісті сақтаңыз.

Тұсаукесер слайдтарының орынын ауыстыру.

1. Сұрыптаушы режиміне өтіңіз. Екінші слайдты бір рет шертіп, тышқанның меңзерін жібермей, төртінші слайдтан кейін курсорды жіберіңіз. Төртінші слайдтан соң жіңішке қара сызық пайда болған кезде ғана тышқанның батырмасын жіберіңіз. Нәтижесінде экранда тұсаукесердегі слайдтар келесі 19.5. – суретте берілгендей орналасу керек.

1. Тұсаукесерді сабақ1 атаумен сақтап жабыңыз.

Тапсырма 19.2

Слайдтардың төрт түрін пайдаланып “Қостанай Мемлекеттік Педагогикалық Институты” атауымен тұсаукесер жасаңыз.

Тапсырманы орындау жолдары:

Тұсаукесердің титульдық бетін жасау.

1. құрал- саймандар қатарындағы құру (создать) батырмасын шертіңіз. Ашылған терезеден титульдық слайд авторазметкасын екі рет шертіңіз (авторазметка атауы ашық тұрған терезенің төменгі оң жақ өрісінде көрсетіледі).

2. Слайдтың тақырыбына (Заголовок слайда) “Қостанай Мемлекеттік Педагогикалық Институты” мәтінін енгізіңіз.

3. Слайдтың тақырыпша бөліміне “2004 жылы құрылды” мәтінін енгізіңіз.

4. Кірістіру→ Сурет→ Файлдан ( Вставка→ Рисунок→ Из файла) ұйғарымын орындаңыз. Ашылған терезеден тұсаукесерге тиісті суретті шертіп, кірістір (Вставка) батырмасын шертіңіз. Слайдта пайда болған суретті қалауыңызша орналастырыңыз.

Тізідері бар слайд (Маркированный список) жазаңыз.

1. Кірістіру→ Жаңа слайд (Вставка→ Новый слайд) ұйғарымын орындаңыз.

2. Ашылған диалогтық терезеден Маркерленген тізім (Маркированный список) авторазметкасын шертіңіз.

3. Тақырып өрісін шертіп, “Факультеттер” деген мәтінді енгізіңіз.

4. Слайдтың мәтіні өрісіне келесі мәтіндерді бірінің астына бірін жазыңыз“ Филология”, “Шет тілдер”, “Физика- математикалық”, “Денешынықтыру”, “Тарих”, “Өнер”, “Жаратылыстану”, “Химия- биология”

5. Кірістіру→ Сурет→ Файлдан ( Вставка→ Рисунок→ Из файла) ұйғарымын орындаңыз. Ашылған терезеден тұсаукесерге тиісті суретті шертіп, Кірістір (Вставка) батырмасын шертіңіз. Слайдта пайда болған суретті қалауыңызша орналастырыңыз.

#### Кестелі слайд құрыңыз

1. Кірістіру→ Жаңа слайд (Вставка→ Новый слайд) ұйғарымын орындаңыз.

2. Ашылған диалогтық терезеден Кесте (Таблица) авторазметкасын шертіңіз.

3. Тақырып өрісін шертіп, “Студенттер саны” деген мәтінді енгізіңіз.

4. Кесте өрістерін екі рет шертіңіз. Ашылған терезеден баған және қатар сандарын енгізіңіз, 2-3- баған, 9-қатар енгізіңіз.

5. Кестенің жолдарынан бірінен екіншісіне көшу үшін Tab пернесін шерту керек. Tab пернесін шертіп екінші жолға 2004, үшіншіжолға көшіп 2005 сандарын енгізіңіз. Келесі жолға көшіп, “Филология”, екінші жолға 80, үшінші жолға 120, қалған жолдарға осыған ұқсас келесі мәліметтерді енгізіңіз: “Шет тілдер”, 50,100, “Физика- математикалық”, 65, 132, “Жаратылыстану”, 55, 124, “Денешынықтыру”, 53, 96, “Тарих”, 85, 115, “Химия- биология”, 85,120, “Өнер”, 54, 80;

Диаграммамен слайд жасау

1. Ашылған диалогтық терезеден Ұйымдастырылған диаграмма ( Организационная диаграмма) авторазметкасын екі рет шертіңіз.

2. Слайдтың тақырыбына (Заголовок слайда) “Қостанай Мемлекеттік Педагогикалық Институты” мәтінін енгізіңіз.

3. Диаграмма өрісін екі рет шертіңіз, Microsoft Organization Chart- [Объект в презентация1] терезесі пайда болады. Құрал- саймандар қатарында оң жаққа сілтемесі бар “Сотрудник” анықтама батырмасын шертіңіз. Екінші қатардың оң жақ блоктың біріншісін екі рет шертіңіз. Ашылған диаграмманың бірінші блогын шертіп, “Институт”, басқа жолдарға көшу үшін Enter батырмасын басу қажет. Екінші жолға “Ректорат” сөзін енгізіңіз. Қалған жолдардға осыған ұқсас келесі сөздерді енгізіңіз: Факультет, тарих; Факультет, Физика- математика; Факультет, Химия- биология; Факультет, Шет тілдері;

4. Түзету→ белгіле →барлығын (Правка→Выделить→ все) ұйғарымын орындаңыз

5. Түр→Нақты өлшем (Вид→ Реальный размер) ұйғарымын орындаңыз.

6. Мәтін→ начертание→ қалың шрифт (Текст→начертание→жирный), Өлшем→28, (Размер→28) таңдап алып,ОК батырмасын шертіңіз.

7. Мәтін →Түс(Текст→Цвет) ұйғарымын орындап, көк түсті таңдап алыңыз.

8. Шегі→Түс (Рамка→Цвет) ұйғарымын орындап, күлгін түсті таңдаңыз.

9. Файл→Тұсаукесер1- ді Жаңарту (Файл→Обновить Презентация1) ұйғарымын орындаңыз

10. Пішімдеу қатарында орналасқан команды батырмасын тізімдерінен Безендіру шаблонын қолдан (применить шаблон оформления) пунктін таңдап, ашылған терезеден Синий блеск дизайнын таңдап, қолдан (применить) батырмасын шертіңіз.

11. Түр→ слайдтарды көрсету (Вид→ Показ слайдов) ұйғарымын орындаңыз

12. Тұсаукесерді жоғарыда айтып кеткен әдістердің біреуін қолданып демонстрациялаңыз

##### Жасаған амалдардың нәтижесінде мынадай тұсаукесер пайда болуы керек

Тапсырма 19. 3.

Тұсаукесерді пішімдеңіз. Заметкалар жасау. Жаңа мәтіндік объектер жасау. Өз бетіңізше слайд жасаңыз. Тұсаукесерді автоматты түрде демонстрациялау режимін жасаңыз.

Тапсырманы жасау жолдары:

1. “Қостанай Мемлекеттік Педагогикалық Институты”слайдын қайтара ашыңыз. Файл→ Ашу (Файл→ Открыть) ұйғарымын орындап, ашылған терезеден қажет файлды таңдап Ашу (Открыть) батырмасын шертіңіз. Экранда сіздің жасаған тұсаукесеріңіз ашылады.

1. Мына батырманы шертіп, слайдттар режиміне көшіңіз. Айналым жолақтарымен түгелдей қарап шығыңыз. Нәтижесінде экранға келесі 19.7-суретте көрсетілгендей слайд көрінеді.

2. Мына батырманы шертіп құрылым режиміне көшіңіз. көрсетілгендей слайд экранға шығады. Экранда 19.8.– суретте берілген слайдтардың мазмұны тұратын мәтін шығады.

3. Слайдттарды сұрыптаушы режиміне мына батырманы шертіп көшіңіз. Нәтижесінде экранға слайдтардың барлығы шығады.

Заметкалар жасау

1) Заметкалар беті режиміне көшіңіз. Ол үшін Түр→Заметкалар беті (Вид→Страницы заметок) ұйғарымын орындаңыз.

2) Айналым жолақтарын пайдаланып үшінші слайдты экранға шығарыңыз. Қарастыру масштабын 75% пайызға өзгертіңіз.

3) Слайдтың мәтіні өрісіне “Информатика” сөзін енгізіңіз

Жаңа мәтіндік объектерді жасау

1) Мына батырманы шертіп, слайдттар режиміне көшіп, екінші слайдты экранға шығарыңыз.

2) Стандартты саймандар тақтасынның сурет салу қатарындағы Жазу (Надпись) батырмасын шертіп, слайдтың сол жақ төменгі жағын шертіп, келесі мәтінді: “Оқу мерзімі 4 жылдан 5 жылға дейін” енгізіңіз.

Өзіндік бақылауға арналған тапсырма:

“Мен болашық ұстазбын” тақырыбына өз тұсаукесеріңізді жасаңыз. 6- слайдтан кем болмасын. Слайдтар типтері және безендірулері бірдей болмау керек. Тұсаукесердің шығуын баптаңыз. Әр слайтың көрсетілуін қалауыңызша баптаңыз және басқарушы батырмаларды, яғни гиперсілтемелерді пайдаланыңыз. Суреттері тақырыбыңызға сай болу керек.

Бақылау сұрақтары:

1. Power Point бағдарламасының негізгі мүмкіндіктері қандай?

2. Тұсаукесерді демонстарциялау дегеніміз не?

3. Мәзір қатары неден тұрады, қызметтері қандай?

4. Автошебері не үшін қажет?

5. Тұсаукесер шаблоны дегеніміз не?

6. Слайдтарды құруды автоматтандырудың қандай құралдары бар?

7. Слвйдтың жеке элементтеріне көңіл бөлдіру үшін қандай эффектілер қолданылады?

8. Слайдтардың көрсетілуін басқару қалай жүзеге асырылады?

9. Тұсаукесерлерді безендірудің қандай құралдары бар?

10. Өз тұсаукесеріңізде құру барысында қандай элементтерді пайдаландыңыз?