Информатика

2005-2006 оқу жылдары барлық типтi жалпы орта бiлiм беретiн мектептерде информатиканы оқытуда келесi бағдарламалар, оқулықтар мен оқу-әдiстемелiк құралдарды қолдану ұсынылады.

Жалпы орта бiлiм мектебiнiң 7 сыныбында информатиканы оқыту «Информатика» пәнi бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттiк жалпыға мiндеттi бiлiм беру стандарты және 2003 жылы “РОНД” баспасынан жарық көрген оқу бағдарламасы негiзiнде жүзеге асырылады.

Жалпы орта бiлiм мектебiнiң 8-9 сыныптарында информатиканы оқыту “Информатика” пәнi бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттiк жалпыға мiндеттi бiлiм беру стандарты және 2000 жылы Ы.Алтынсарин атындағы ҚБА Республикалық баспа кабинетi шығарған оқу бағдарламасы негiзiнде жүзеге асырылады.

7 сыныптан 9 сыныпқа дейiн оқытылатын базалық курс информатика бойынша оқушыларды даярлаудың мiндеттi жалпы бiлiм минимумын қамтамасыз етедi.

10-11 сыныптарда оқушылар көлемi және мазмұны бойынша сараланған, қызығушылықтары мен кәсiптiк даярлыққа дейiнгi бағыттарына қарай информатиканың профилдiк курстарын оқу қажет.

Осы уақыт аралығында мектептер 10-11 сынып оқушыларымен не iстейдi? Оларға информатика пәнiн оқыту 1985 жылдан бастап:10 -сыныпта бiр сағат, 11 сыныпта екi сағаттан оқыту енгiзiлген.

Бұл мақсатта Мемлекеттiк стандарттың 7-11 сыныптарда информатиканы оқыту курсында, бiлiм, мәдениет және денсаулық министрлiгi бұйрығымен 1998 жылы 21 тамызда №465 бекiтiлген, онда арнайы бөлек компонент көрсетiлген – 7-9 сыныптарда базалық курстарды өтпегендерге арналған 10,11 сыныптар үшiн стандарт және бағдарлама. Сондықтан 10,11 сыныптарда информатиканы оқыту сол бағдарламаға сай болуы тиiс.

Мұғалiмдер ол стандарт және бағдарламамен бұрыннан таныс. Олар 1998 жылдан берi информатика пәнi мұғалiмдерiн даярлау және қайта даярлау курстарында жасалынған баяндамалар мен талқылаулардың көкейтестi мәселелерiнiң бiрi болып келдi. Сонымен қатар, ол стандарт пен бағдарлама 1998 жылы Ы.Алтынсарин атындағы ҚБА Республикалық баспа кабинетi шығарды және 6000 дана тиражбен республиканың барлық мектептерiне таратылған.

Эксперименттiк және авторлық бағдарламалар бойынша информатиканы тереңдетiп оқыту Мемлекеттiк стандарт талабынан кем емес деңгейде оқытылуы тиiс.

Арнайы курстар ұйымдастыру және өткiзу үшiн мұғалiм өз бетiнше жұмысшы оқу жоспарларын, бағдарламаларды, календарлық жоспарларды жасайды және оларды әдiстемелiк бiрлестiктерде бекiтедi.

Төменде мектепте қолдануға ұсынылатын негiзгi және қосымша әдебиеттердiң тiзiмi берiлген. Негiзгi әдебиеттер мазмұны бойынша, информатика қазақстандық стандарттар мен бағдарламаларға сай келедi.

Қосымша әдебиеттерге келсек бұл мақсатта ресей оқулықтарын қолдануға болады. Бiрақ, мұнда бiр мәселенi ескеру қажет, олардың оқулықтары өз бағдарламаларының негiзiнде жасалған, қазақстандық бағдарламалардан өте көп алшақтығы бар. Мысалы, информатика бойынша авторлар А.Г. Гейн және т.б. 8-9 сыныпқа арналған оқулықта толығымен «Ақпараттық үрдiстер», «Компьютерлер», «Телекоммуникация», «Әлеуметтiк информатика мәселелерi» мазмұндық желiлерi толығымен қарастырылмаған.

Басқа мысал, А.Г.Гейн және И.Д.Юнерманның «Информатика» 10-11сынып оқулығы, Ресейде бұрын информатика пәнi оқытылмаған мектептерге арнап жазылған. Оны біздің мектептерде тiкелей қолдануға болмайды. Оның бiрнеше себептерi бар, негiзгiлерiн атап өтелiк:

Теориялық материалдарды меңгерудi қамтамасыз ету және практикалық дағдыларын қалыптастыру мақсатында арнайы жасалған оқу программалық продуктi қолдану (атқарушылар, тренажерлар, моделдер: Паркетшi, Оқушы, Қара жәшiк, Балақай) қарастырылған. Қазақстандық мектепте информатика курсының мазмұнын жүзеге асыру нақты программалық құралдар арқылы (Windows, Microsoft Office және т.б.) және қазiргi заман компьютерлерiнде жүзеге асырылады.

Программалау тiлдерiн, программалық орталарды оқыту, нақты тiлде программалау тәжiрибесi, моделдеу есептерiн программалау қарастырылмаған.

10-11 сыныптар үшiн қосымша әдебиеттерге Е.К.Балафанов және т.б. ”Информатикадан 30 сабақ Жаңа ақпараттық технологиялар” оқулығы ұсынылған. Информатика курсында бұл оқулық тек ақпараттық технологиялар бөлiгiн оқуда қолданыла алады. Ол оқулықта алгоритмдеу, программалау, моделдеу мәселелерi қарастырылмаған.

Оқу үрдiсiнде мынадай оқулықтар мен оқу-әдiстемелi құралдар қолданыла алады:

7-9 сыныптар

Информатика. Учебник для 7 класса. Ермеков Н.Т., Стифутина Н.Ф. – Алматы,: Атамұра, 2003.

7 сыныпта информатика курсы бойынша мұғалiмдерге арналған құрал. Ермеков Н., Кузина Е,М., Крепп Л.М., Пилипенко С. Б. – Алматы: Атамұра, 2003.

7 сыныпта информатика курсы бойынша дидактикалық материалдар. Практикум.

Ермеков Н., Кузина Е,М., Крепп Л.М., Пилипенко С. Б. – Алматы: Атамұра, 2003.

Информатика. 8- сыныпқа арналған оқулық. Ермеков Н.Т.,Стифутина Н.Ф. – Алматы: Жазушы, 2003.

Информатика. 9-сыныпқа арналған оқулық. Ермеков Н.Т., Криворучко В.А,.Кафтункина Л.Н. – А.: Жазушы, 2003.

Қосымша әдебиеттер:

Информатика. Эксперименттiк оқу құралы. Мұхамбетжанова С.Т. – Алматы, Глоба, 1999.

Информатика для 8-9 классов. А.Гейн и др. – М.: Просвещение, 2001.

Информатика: учебное пособие для 8-9 классов школ и классов с углубленным изучением информатики. А.Сенокосов, А.Гейн. – М.: Просвещение, 2001.

Информатика для 8-9 классов. А.Сенокосов.- М.: Просвещение, 2000.

Информатика для 7-9 классов. А.Гейн, А.Сенокосов. - М.: Дрофа, 2000.

Информатика для 7-9 классов. А.Кушниренко, Г.Лебедев. - М.: Дрофа, 2000

Основы информатики: учебник для 8-9 классов. А.Кузнецов, Н.Агатова. – М.: Дрофа, 2000.

Информатика. Базовый курс для 7-9 классов. Семакин И., Залогова Л., Русаков С., Шестакова Л. – М.: Лаборатория базовых знаний, 1999.

Общая информатика: Учебное пособие. Симонович С.В., Евсеев Г.А., Алексеев А.Г. – М.:АСТ-ПРЕСС: Инфорком - Пресс, 2000.

10-11 сыныптар

Информатика. 10-11 сыныптарға арналған базалық курс. Ермеков Н.Т., Стифутина Н.Ф., Криворучко В.А, Кафтункина Л.И. – Алматы: Атамұра, 2003.

Қосымша әдебиеттер:

Информатикадан 30 сабақ. Жаңа ақпараттық технологиялар. Жалпы орта мектептiң жоғарғы сыныптарына арналған эксперименттiк оқулық. Балафанов Е.К., Бөрiбаев Б.Б., Даулетқұлов А. – Алматы: ТОО «Джагамбек и С», 2001.

Основы информатики и вычислительной техники: учебное пособие для 10-11 классов. Кушниренко А. и др. – М.: Просвещение, Алматы, Мектеп, 2001.

Основы информатики и вычислительной техники: учебник для 10-11 классов. Гейн А. и др. – М.: Просвещение, 2001.

Информатика и информационные технологии. Учебное пособие. Углубленный курс. Угринович Н.Д. – М.: Лаборатория базовых знаний, 2000.

Информационные технологии. Шафрин А.Ю. – М.: Дрофа, 1999.

Практикум по информационным технологиям. Горячев А., Шафрин А.Ю. – М.: Дрофа, 1999.

Специальная информатика: Учебное пособие. Симонович С.В., Евсеев Г.А., Алексеев А.Г. – М.: АСТ-ПРЕСС: Инфорком - Пресс, 2000.