VBA қосымша көмегімен PowerPoint-та қарапайым тест жасау

Мақсаты: VBA мүмкіндіктерін пайдаланып, офистік Windows-қосымшаларын жасауды үйрену.

Жобаны жасау бойынша нұсқаулар:

1. PowerPoint іске қосып, бірінші титул бетін жасау керек. (сурет Х).

2. Содан кейін слайд ішінде форма батырмасын орналастыру қажет. Бұл батырмаға басқан кезде жасалып жатқан проекттің басты формасына ауысуға болатындай етіп жасаймыз.

3. Ол үшін экранға «Элементы управления» инструменттер панелін шағарып алайық..

3.1 Microsoft Office 2003 үшін: [Вид à Панели инструментов à Элементы управления], бұнын нәтижесінде 1 суретте көрсетілген панель экранға шығу керек. Бұл панельдің ішінде әртүрлі батырмалар қатары орналасқан, олардың тағайындалуын төменде қарастырамыз.

3.2 Для Microsoft Office 2007 үшін: «Разработчик» вкладкасы à «Элементы управления» опциясы (сурет.2)

сурет 2. «Разработчик» вкладкасы

4. слайдта қажетті элементті орналастыру үшін, шыққан инструменттер панелінде түрлі батырмаға басыңыз. Бұл батырманы таңдап алыңыз да, слайд ішінде курсорды шертіңіз (немесе, слайд ішінде тышқанның сол жақ батырмасын шертіп, тышқан батырмасын жібермей, элементтін өлшемін белгілеп, оны созу керек).

5. Содан кейін, батырманы қажетті түрге келтіру үшін оның қасиеттерін баптау керек. (оның жазуын, өлшемін, жазудың түсін, батырманың жалпы түрін және т.б.). Ол үшін «Элементы управления» панелінде батырманы таңдап алыңыз, немесе слайд ішінде орналастырылған батырманың контекстті менюсінде «Свойства» опциясын таңдап алыңыз.

6. 3 суретте таңдалған объекттін қасиеттер терезесі бейнеленген ( біздің жағдайымызда слайдта орналасқан батырманың). Бейнеленген терезеде БАТЫРМА объектісіне қолдануға болатын қасиеттері бейнеленген. Олардың негізгілерімен пайдаланайық:

§Name – объект аты ( «батырма1» деп атайық) [бағдарлама ішінде бұл объектке осы атау арқылы қатынаса аламыз];

§AutoSize - True немесе False мәндерін қабылдайды. Егер мәтін жазба өрісінен ұзын болса, онда мәтіннің қалған бөлігі көрінбейді. Егер Autosize қасиетіне True мәнін меншіктесек, онда жазбаның өлшемі мәтін өлшеміне сәйкес болады. ( «True» мәнін орнатып қойыңыз)

§BackColor – объект фонының түсі. Таңдауға жүйелік (System) және қосымша(Pallete) түстер беріледі (түсті таңдаңыз)

§BackStyle – фон стилі, ол екі мәнді қабылдайды: 0 (Transparent (мөлдір)) және 1 (Opaque (боялған)).

§Caption – объект жазуы (объект ішіндегі мәтін). ( «жазбалар мен батырмалармен жұмыс» деп жазыңыз)

§Enabled – объектке қол жеткізу қасиеті (доступност ь). True және False мәндерін қабылдайды. (True мәнін таңдап алыңыз)

§Font – формаға мәтін шығару үшін қаріптің қасиеті: толық (Bold), курсив (Italic), сызылған (Strikethru), асты сызылған (Underline), қаріп аты (Name) және оның өлшемі (Size) пункттерде (points) ( 1 пт. = 1/72 дюйм = 0,035 см) (қажетті параметрлерді таңдап алыңыз)

§ForeColor – объект мәтінінің негізгі түсі. Таңдауға жүйелік (System) және қосымша(Pallete) түстер беріледі (түсті таңдаңыз)

§Height, width – объекттің ені мен биіктігі

§WordWrap – сөздерді екінші жолға автоматты түрде көшіру үшін қолданылады.

§Picture – объекттің фоны ретінде бейнеленетін графикалық файлға сілтеме. Міндетті емес. (файл таңдаңыз).

§PicturePosition – объект ішіне енгізілген графикалық бейненің орналасуы (ортада, сол жақта, оң жақта). (орналасуын таңдаңыз)

§Visible – батырмаға қол жеткізуді шектеу қоюға мүмкіндік береді. False мәніндеобъект көрінбей қалады, ал True мәнінде – көрініп тұрады (True мәнін таңдаңыз)

7. Жоғарыда орындаған қадамдардын нәтижесінде4 суретте көрсетілген слайд шығу керек.

сурет 4. Тест жобасының титул беті

8. Слайд безендірілгеннен кейін, тест бағдарламасының басты формасын Visual Basic-те жасауға кірісеміз.

9. Көшу үшін «тестілеуді бастау» жасалған батырмаға тышқан батырмасын екі рет шерту керек.

10. Нәтижесінде MS Visual basic терезесі ашылады. Бұл терезеде формалардың объекттерін жасау бойынша барлық жұмыс орындалады(сурет5).

Терезенің жоғарғы жағында атау жолы орналасқан, бұнда жобаның аты мен жобаның экрандық форманың аты көрсетілген (Project1 және Form1). Квадрат жақшаларда жұмыстың ағымды режимі көрсетіледі -жобалау режимі [design] немесе жобаның жұмыс режимі [run].

Атап өткен терезелерден басқа терезелер де бар: Форманы өндеу – Form Editor, кодты өндеу – Edit, Бағдарлама жөңдеу терезесі – Debug, Іле-сала орындау терезесі – Immediate, Іздестіру терезесі – Watch, локальды айнымалылар терезесі – Locals. Егер Басты панельде терезелердің қайсы бірі болмаса, онда оны келесі бұйрықтарды орындап, ашуға болады: View ® сәйкес теренің аты.

Басты меню клавиатура немесе тышқан арқылы бағдарламалау бағытын басқару үшін тағайындалған. 1 кестеде оның негізгі пункттердің тағайындалуы көрсетілген. Менюдің кез-келген пункттің тышқанның сол жақ батырмасын шертіп таңдауға болады, бірақ алдын ала экрандағы сол пункттің бейнесіне тышқанның курсорын орналастыру қажет.

Кесте 1. VВ басты менюсі

Аты | мәні | аты | мәні

# File

Файл

# Run

орындау

# Edit

Правка

# Tools

Инструмент тер

# View

қарап шығу (түрі)

# Add-Ins

утилит аларды қосу

# Project

жоба

# Window

терезе

# Format

Формат

# Help

анықтама

# Debug

реттеу (Отладка)

#

Басты менюдің астында Visual Basic инструменттер панелі болу керек (сурет 6 қара). Егер ол болмаса, онда келесі бұйрықтарды орындаңыз: View à Toolbars à Standard.

Жалпы айтқанда, Visual Basic ортасымен басты меню арқылы басқаруға болады. Бірақ инструменттер панелі қажетті бұйрықтарға қол жеткізуді жеңілдетеді. Инструменттер панеліндегі кез-келген батырманы тышқанның сол жақ батырмасын шертіп таңдауға болады, бірақ алдын ала сол батырманың бейнесіне тышқанның курсорын орналастыру қажет. Бұл батырмалардың кез-келгенін таңдау - менюдің сәйкес пункттін таңдап алуды қайталайды.

Панельдегі ең маңызды батырмалардың тағайындалуын көрсетейік (кесте 2).

кесте 2. Standard инструменттер панелі

батырма | аты | мәні
| View MS PowerPoint | Жобаны PowerPoint-та қарап шығу
| Insert UserForm | жаңа форманы кірістіру.
| Save Project | Жобаны сақтау
| Start | Бағдарламаның жұмысын іске қосу
| Break | Бағдарламаның жұмысын тоқтату
| End | Бағдарлама жұмысын аяқтау
| Exit Design Mode | Өндеу режиміне шығу
| Properties Window | Объекттің қасиеттері терезесін ашу
| Project Explorer | Жоба объекттерінің терезесін ашу
| Object Browser | Объекттер және олардың сипаттамалары терезесін ашу
| Toolbox | Басқару элементтері терезесін ашу

Форманың терезесі, қарапайым сөзбен айтқанда «форма», қосымшаның басты элементі болып есептеледі. Форма - басқару элементтері үшін контейнер ретінде болады. Формадағы тордың нүктелері элементтердің орналасуына көмектеседі және қосымша жұмыс істеген кезде көрінбейді.

Инструменттер терезесі

Терезені ашу Toolbox: View ®Object немесе Инструменттер панеліндегі батырмасы.

Кесте 3. Toolbox панельдің батырмалары.

белгі | Аты | белгі | Аты | белгі | Аты
| Көрсеткіш (Pointer) |  | бейне(Image) |  | белгі (Label)
| мәтін өрісі (TextBox) |  | Рамка (Frame) |  | батырма (CommandButton)
| жалауша (CheckBox) |  | ауыстырып-қосқыш (OptionButton) |  | құрама терезе (ComboBox)
| тізім терезесі (ListBox) |  | SprinButton |  | айналу жолақтары (ScroolBar)
| ToggleButton |  | TabStrip |  | MultiPage

Toolbox панельдегі инструменттер көмегімен жобаның экрандық формасында басқару объекттері жасалады. Басқару элементі – экрандық формада басқару объекттерін жасау үшін көрінекі құрал.

11. VB жұмыс ортасымен танысқаннан кейін, формаларды жасауға және олардың үстіне сәйкес объекттерді орналастыруға кірісуге болады.

12. Жаңа форманы жасау үшін Insert à UserForm бұйрығын орындаңыз.

13. Бос форма пайда болды. Формаға объекттерді орналастыру үшін ToolBox панелін бейнелеу керек. ( батырма арқылы).

14. Төмендегі суретте көрсетілгендей, қажетті объекттерді формаға орналастыру қажет.(сурет 7)

15. Форманы жасап және оның үстіне қажетті компоненттерді орналастырып болған соң, MultiPage 1 объектінде үндемеу бойынша 2 вкладкасы бар екенін байқаңыз. Бірінші вкладкасына 8 суретке ұқсас элементтерді орналастырыңыз, ал екінші вкладкасына 9 суретте көрсетілген элементтерді орналастырыңыз.

Тапсырма бойынша екіден көп вкладка қажет. Жаңа вкладканы кірістіру үшін беттін атауына (мысалы Page 2) тышқанның оң жақ батырмасын шертіп, New Page таңдап алу керек. формада қажетті компоненттерді орналастырып болған соң, оларды біздің тапсырмамызға сәйкес өндеп алуымыз қажет. Дәл осылайша беттерді жоюға, басқа орынға көшіріп алуға болады.

16. Форма мен MultiPage 1 компонеттің бірінші вкладкасы 10 суреттегідей болу керек.

17. Тест сұрақтары мен жауаптар варианттарын бейнелейтін форманың вкладкалары 11 суретке сәйкес болу керек. Біздің жағдайымызда 2 вкладкадан бастап 7 вкладкаға дейін.

18. «Нәтиже» бетінде тест нәтижесін шығару үшін қажетті мәтін өрістері мен жазбалары болу керек. (сурет12).

19. Форманы ң сыртқы түрін безендіріп болған соң, бағдарламалауға кірісуге болады.

20. "кіру мәліметтері " вкладкасы: бұл вкладкада тест тапсыратын студенттің бастапқы мәліметтері енгізіледі. Мәтін өрісіне студенттің фамилиясын, аты-жөнін енгізу керек. «Мамандық» және «курс» өрістеріне мәліметті енгізбей, оларды шығатын тізімнің ішінен таңдап алу керек. ComboBox элементтеріндегі тізімдерде қажетті мәндері шығу үшін, оларды тізім ішіне кірістіру қажет. Кірістіру форманың іске қосылып тұрғанда жасалу қажет.

Форма ағымды болған кезде, яғни UserForm_Activate() оқиға кезінде, ComboBox1 өрісіне мамандықтардың тізімін, ал ComboBox2 өрісіне– курстардың тізімін кірістіру қажет (1 ден 4-ке дейінгі мәндер).

MultiPage1 объекттегі парақтардың нөмірленуі 0-ден басталады, сондықтан форманы ашқан кезде "кіру мәліметтері» вкладкасы бірінші болып тұру үшін, MultiPage1 объекттің Value қасиетін пайдалану керек.

Форманы ашқан кезде, соңғы сұраққа жеткенше дейін, «Нәтиже» вкладкасы ашылмау керек. Ол үшін MultiPage1.Pages.Item(7) вкладканың Enabled қасиетін пайдаланамыз.

Жоғарыда айтылғандардың барлығын іске асыру үшін Кодты өндеу терезесіне көшіп, кодтың сәйкес фрагментін жазу керек. Кодты өндеу терезесіне көшу үшін, форманың үстінен екі рет шертіп, немесе View à Code бұйрығын орындау керек. Шыққан терезеде Object өрісінде сипаттама жазылатын объектті таңдап аласыз (біздің жағдайда бұл объект форма). Procedure өрісінде –оқиғаны таңдап аласыз (біздің жағдайда оқиға - форманы белсенді қылу Activate). Аналогиялық түрде қалған барлық объекттердің де жазылуы жасалады.

Жоғарыдағы суретте бейнеленгенін барлығы форманы белсенді қылу оқиғасына қатысты.

Click() оқиғасы бойынша, яғни «тест бастау» батырмасын басқан кезде келесі шарттары тексерілу қажет:

1) егер студенттің фамилиясы енгізілмесе, онда MsgBox функцияның көмегімен экранға « студенттің фамилиясы енгізілмеген» -деген хабарлама шығу керек;

2) аналогиялық, егер мамандық енгізілмесе, онда «мамандық енгізілмеген» хабарлама шығу керек.

3) курс өрісінде де сол сияқты. Осы оқиға бойынша, егер барлық мәліметтер енгізілсе, онда келесі вкладкаға көшу керек. Басқа вкладкаға көшу үшін, MultiPage1.Value қасиетін көрсету керек.

*****************************************************************

Visual Basic-тегі диалог терезелерін қарастырайық.

InputBox және MsgBox функциялары– олардың көмегімен жүйелік терезеде мәліметтерді енгізу мен хабарландыруды шығару орындалады.

InputBox (енгізу терезесі) функциясы – формат ы:

Айнымалының аты = InputBox(”мәтін”)

немесе

InputBox(шақыру [,атау][ ,бастапқы мәні]).

шақыру – енгізу терезесінде көрінетін мәтін (подсказка), атау–енгізу терезесіндегі атау жолындағы жазу (заголовок), астапқы мәні – бұл мән автоматы түрде енгізіледі, егер қолданушы онымен келіссе.

Хабарландыруды шығару функциясы - MsgBox(мәтін [,О пция][, атау]) (жақшасыз мәндерді қайтармай, экранға тек мәтін шығарады :

MsgBox мәтін [,О пция][, атау] )

мәтін – хабарландыру жолы, Опция –бүтін сан, екі қосқыштың қосындасы ретінде көрсетілу мүмкін: Ор=Ор1+Ор2 – хабарландыру терезесіне сиятын, хабарландыру түрі мен пиктограмманы анықтайды. MsgBox функцияның қайтаратын мәні: 1 – Ok, 2 – отмена, 3 – Стоп, 4 – Повтор, 5 – Пропустить, 6 – Да, 7 – Нет.

мысалы:

MsgBox(“үзінді жоқ ”, VBOkOnly+VBExlamation, “сообщение”)

Z=MsgBox(“удалить”,4)

кесте 4. MsgBox функциядағы опциялардың мәндері

Ор1 мәні | Хабарландыру түрі | Пиктограмма |  | Ор2 мәні | Батырмалар н абор ы
16 | Крити калық хабарландыру |  | 0 | ОК
1 | ОК, Отмена
32 | Сұрақ |  | 2 | Стоп, Повтор, Пропустить
3 | Да, Нет, Отмена
48 | Ескерту |  | 4 | Да, Нет
64 | ақпарат |  | 5 | Повтор, Отмена

*****************************************************************

Бастапқы мәліметтер енгізіліп болған соң, екінші параққа көшу орындалады, яғни тестілеу басталатын параққа.

21) "№1" вкладкасы:

Тестілеу парағында келесі әрекеттерді жасау керек: келесі сұраққа көшу батырмасына басқан кезде тексереміз, егер бірде бір жауабы таңдалмаса, онда жауапты таңдап алу туралы хабарландыру шығу керек, әйтпесе егер жауап таңдалса, онда келесі сұраққа көшуге болады, ал бұл параққа қайтып қол жеткізуге болмайды ( қайтадан бұл сұраққа жауап беру мүмкіндігі болмас үшін). Хабарландырулар MsgBox функцияның көмегімен орындалады.

Егер жауап беретін адам сұрақтарға жауап бермей, оларды тек қана қарап шығуға ниет білдірсе, онда экранда шығатын хабарландыру терезесінде екі батырманы бейнелеу керек (MsgBox функцияның қосымша параметрлерін көрсету керек). Егер шыққан терезеде ОК батырмасына шертсек, онда дұрыс жауапты таңдап алу мүмкіндігі болып, келесі параққа көшпеу керек, әйтпесе Cancel батырмасы шертілсе, онда келесі параққа көшу орындалады, және де артқа қайтып жауапты таңдау мүмкіндігі қалады.

Бұны іске асыру үшін кодтың келесі үзіндісін жазу керек:

Дәл осылайша тестілеу сұрақтарды бейнелейтін, қалған барлық парақтардағы батырмалар жұмыс істейді.

22) "№6" вкладкасы, соңғы сұрақты бейнелейтін парақ:

"№6" парақта тұрып, барлық қажетті жауаптарды таңдап алғаннан кейін «закончить тест» батырманы шерту керек. Бұл батырманы басқан кезде келесі әрекеттер орындалу керек:

1) Дұрыс жауаптардың санына жауап беретін, бір айнымалы есептелу керек (жауабы дұрыс таңдалған кезде, бір бірден қосып отыратын санағыш қолданылады);

2) Баға есептеліп, мәтін өрісінде немесе жазбада бейнеленетін, есеп беру жолы қалыптасу керек. (есеп беру жолын қалыптастыру дегеніміз – мәтіндік мәндерді қосу арқылы жолды қалыптастыру есептеледі). Жолды қалыптастырған кезде, нені қосатыныңызға назар аударыңыз. Егер сандық айнымалымен жұмыс істеп жатсаңыз, онда оны Str() функциясы көмегімен жолдық айнымалыға түрлендіру қажет. Кірістірілген функциялардың бір қатары 5 кестеде көрсетілген.

VВ – те мәліметтерді түрлендіріп, сәйкес мәндерді қайтаратын көптеген кірістірілген функциялары бар.

23) «Нәтиже» в кладка сындағы «тазарту» батырмасы , барлық мәтін өрістерін тазартып, ауыстыру-қосқыштардың белгіленуін алып тастау керек.

«басынан бастау» батырмасы барлық өрістер мен вкладкаларды қайта тест тапсыру үшін дайындау керек.