1

1.3 Тiзiмдердi ђйымдастыру

Ќђжаттарда тiзiмдер љте жиi кездеседi.Ѕдетте тiзiмдер нљмерленген жѕне нљмерленбеген(реттелмеген) болып бљлiнедi. Соњѓы жаѓдайда ѕрбiр тiзiм элементi белгiлi бiр символмен бљлiнедi.

Реттелмеген тiзiмдер

Реттелмеген тiзiмдi ќђру џшiн <UL> операторы тiзiмдi жабатын </UL> операторымен бiрге ќолданылады. Тiзiмдегi ѕрбiр жол <LI> операторымен кљрсетiледi. Егер тiзiмi бар ќђжат Netscape Navigator навигаторымен кљру џшiн арналса, онда <LI> операторына TYPE параметрi ќосылады.Бђл параметр символдыќ сыртќы тџрiн аныќтайды.Ол тiзiмдегi жолдарды бљлу џшiн ќолданылады жѕне келесiдей мѕндерi болады (6 кесте):

Кесте 6. <LI> операторыныњ параметрлері

TYPE операторыныњ мѕнi | Ерекшелеу џшiн ќолданылатын символ

##### DISK

CIRCLE

SQUARE

##### Шењберлi ќалыњ нџкте

Шењбер

Кiшкентай ќара тiктљртбђрыш

Љкiнiшке орай, Microsoft Internet Explorer навигаторы LI команданыњ параметрлерiн ќолданбайды.

Тапсырма - 13. Мѕліметтер тізімін нљмірленбеген тізім тџрінде беру

HTML\13.html

<H1 ALIGN=CENTER> <FONT COLOR=blue SIZE=7> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік рѕміздері </FONT> </H1>

<BR>

<HR>

<UL>

<LI>

<H2 ALIGN=LEFT > <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік байраѓы </FONT></H2>

<LI>

<H2> <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік елтањбасы </FONT> </H2>

<LI>

<H2> <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік ѕн ђраны </FONT> </H2>

</UL>

<BR>

<H1 ALIGN=CENTER> <FONT COLOR=blue SIZE=7> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік рѕміздері </FONT> </H1>

<BR>

<HR>

<UL>

<LI>

<H2 ALIGN=LEFT > <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік байраѓы </FONT></H2>

<LI>

<H2> <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік елтањбасы</FONT> </H2>

<LI>

<H2> <FONT COLOR=red SIZE=6> Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік ѕнђраны </FONT> </H2>

</UL>

Нљмiрленген тiзiмдер

Нљмірленген тізімді ђйымдастыру џшін <OL> жѕне <l1> тэгтері ќолданылады.

<OL> Ќолданылѓан ѕдебиеттер тізімі

<LI> Полонская Е.П. Самоучитель HTML

<LI> Мержевич В. Создание Web страниц </li>

</ol>

Егер тізім номерін керекті бір номермен бастау керек болса онда start атрибутын пайдалынамыз, мысалы:

<OL start=5> Ќолданылѓан ѕдебиеттер тізімі

<LI> Полонская Е.П. Самоучитель HTML

<LI> Мержевич В. Создание Web страниц </li>

</ol>

Тізімдіњ тџрін љзгерту џшін type атрибуты кљмектеседі, мысалы номерлерді латын цифрларымен жазу џшін тљмендігідей жазамыз

<OL type=I> Ќолданылѓан ѕдебиеттер тізімі

<LI> Полонская Е.П. Самоучитель HTML

<LI> Мержевич В. Создание Web страниц </li>

</ol>

<OL> операторында тљменде келтiрiлген параметрлердi кљрсетуге болады (7 кесте):

Кесте 7. <OL> операторыныњ параметрлері

###### Параметр

##### Сипаттамасы

START

TYPE

COMPACT

Тiзiм џшiн бастапќы нљмiр

Нљмiрлену типi:

А бас ѕрiптермен а кiшi ѕрiптермен

I римдiк бас ѕрiптермен

I римдiк кiшi ѕрiптермен

1 араб цифрларымен

Тiзiм жол арасында кiшi араќашыќтыќпен компактi тџрде болу керек

Тапсырма - 14. Нљмірленбеген тізімдер

HTML\14.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Нљмірленген тізімдер</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR=#FFFFFF>

<OL>

<LI>Бірінші жол

<LI>Екінші жол

<LI>Џшінші жол

</OL>

<OL TYPE=a>

<LI>Бірінші жол

<LI>Екінші жол

<LI>Џшінші жол

</OL>

</BODY>

</HTML>

#### Каталоглар тiзiмi

<DIR> командасы кљмегiмен 20 символдарѓа дейiн ђзындыѓы бар ќысќа жолдардан тђратын тiзiмдер ќђрылады.

Тапсырма - 15. Нљмірленген тізімдер

HTML\15.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Нљмірленген тізімдер</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR=#FFFFFF>

<DIR>

<LI>Бірінші;

<LI>Екінші;

<LI>Џшінші;

<LI>Тљртінші;

<LI>Бесінші

</DIR>

</BODY>

</HTML>

Аныќтамалар тiзiмi

Егер де сiзге HTML ќђжатына ќандай да бiр терминдердiњ аныќтамалар тiзiмiн орналастыру керек болса,онда <DL>,<DT> жѕне <DD> операторларын ќолдану ќажет.

Тапсырма - 16. Нљмірленбеген тізімдер

HTML\16.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Нљмірленбеген тізімдер</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#FFFFFF">

<DL>

<DT><B>HTTP</B>

<DD> Hypertext Transfer Protocol гипермѕтінді жіберу хатамасы WWWсерверімен жђмыс істеуі џшін ќолданады

<DT><B>HTML</B>

<DD> Hypertext Mark-up Language гипермѕтінді белгілеу тілі WWWсерверінде орналасуы џшін гипермѕтінді белгілеу мџмкіндігін ќамтамасыз етеді.

</DL>

</BODY>

</HTML>