5

4.2 Фреймдер

HTML тілі браузер терезесін бірнеше бљлікке бљліп, сол ѕр бљлікте жеке ќђжат бейнелеуге мџмкіндік береді. Мђндай аймаќтар фреймдер деп аталады.

Мђндай ќђжатта ќђжат денесі <BODY> тэгі болмайды. Оныњ орнына онда <FRAMESET> пен </FRAMESET> тэгтерініњ арасына жазылатын фреймдер сипаттамасы болады. Бђл сипаттамада аймаќтардыњ браузер терезесіндегі љлшемдері мен орналасу реті жѕне осы аймаќтардыњ ѕрќайсысында ашылатын ќђжаттар кљрсетіледі.

<FRAMESET> пен </FRAMESET> тэгтерінде жеке аймаќтарда ашылатын ќђжаттарды аныќтайтын, жалѓыз <FRAME> тэгтері орналасады. <FRAME> тэгтерініњ саны жасалѓан аймаќ санына сѕйкес болу керек. <FRAME> тэгінде осы облыста ќосылатын ќђжатты аныќтайтын SRC міндетті атрибуті болуы шарт.

Сонымен, ќалай фреймдермен Web-бетін жасауѓа болады?

Ењ бірінші облыстарды аныќтау керек. Rows атрибуты кљмегі экранды горизонталь бљліктерге, ал cola тігінен.

Берілген элементінде ќолдануѓа болады жѕне id, class, title, style, on load, on unload стандартты атрибуттары бар.

Екінші кезењдерге ѕрбір облысќа арналѓан бљлек - файлдардыњ дайындауы келеді. Мысалы:

файл k1-1.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Кадр. 1 бет</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#FF00FF">

1 кадр ќызѓылт тџсті

</BODY>

</HTML>

файл k2-1.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Кадр. 2 бет </TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#00FF00">

2 кадр жасыл тџсті

</BODY>

</HTML>

файл k3.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Кадр. 3 бет</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#FFFF00">

З кадр сары тџсті

</BODY>

</HTML>

файл k4.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Кадр. 4 бет </TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#FFFFFF">

4 кадр аќ тџсті

</BODY>

</HTML>

негізгіќђжат web1.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Фреймдерді кљрсету</TITLE>

</HEAD>

<FRAMESET COLS="25%, 25%, 25%, 25%">

<FRAME SRC="k1-1.html">

<FRAME SRC="k2-1.html">

<FRAME SRC="k3.html">

<FRAME SRC="k4.html">

</FRAMESET>

</HTML>

Тап осы џлгіде экран тљрт бљлімге бљлінеді.

Љзара байланысќан беттер бірнеше џлгі тџрінде ќарап шыѓамыз.

Сурет – 1. Беттер сызбанђсќасы

Бір-бірімен сілтемелер арќылы байланысќан HTМL – файлдар Web-сайт немесе Web-тџйін ќђрайды. Web-сайт жасаудыњ негізгі екі себебі бар. Біріншіден, тђтынушыларѓа керекті аќпаратын табуы жењілдейді. Екіншіден, Web-тџйінді жањарту мен демеу оњайланады.

Web-тџйінініњ негізгі ќђрылымдарын ќарастырайыќ: Стандартты, Каскад, Небоскреб, Љрмек.

Беттер арасында сілтемелерді ђйымдастырудыњ мѕні зор. Сілтемелерді орналастырудыњ тџрлі ѕдістері: маркіленген тізім, кесте, мѕтін пен т.б. Сілтемелерге графикалыќ бейнелерді пайдалану љте атаќты.

Жылжымалы фреймдер

Жылжымалы фреймдер тек мѕтінді мѕтінге орналастыру џшін ѓана емес, сонымен бірге басќа ќђжаттарѓа сілтемелер ђйымдастыру џшін де ќолданады.

Жылжымалы фреймніњ айналасында мѕтін немесе басќа графикалыќ кескіндер орналасу мџмкін.

Љкінішке орай Netscape Navigator жѕне NSCA Mosaic навигаторлары жылжымалы фреймдермен жђмыс істемейді. Жылжымалы фрейм HTML ќђжатына <IFRAME> жѕне </IFREME> операторлары арќылы орналасады. Бђл оператор џшін мѕтінді туралайтын ALIGN параметрін, фрейм мљлшерлерін беретін WIDTH жѕне HEIGHT параметрлерін, <IMG> операторында ќолданылатын HSPECE жѕне VSPACE параметрлерін беруге болады.

Таѓы да бір FRAME BORDER параметрі жылжымалы фреймді сипаттаѓанда ќолданылады. Ол 1 немесе 0 мѕнін ќабылдайды. Егер бђл параметрдіњ мѕні бірге тењ болса, онда жылжымалы фрейм џш љлшемді жаќтауѓа алынады, ал егер ол нљлге тењ болса, онда ол жаќтауѓа алынбайды. SCROLLING параметрі “ yes “, “ no “ немесе “auto” мѕндерін ќабылдай алады.

Егер “yes” мѕні берілсе, жылжымалы фреймніњ терезесінде ќарау жолаќтары болады.

Егер “no” болса ќарау жолаќтары болмайды. Ал егер SCROLLING параметрлері џшін “auto” мѕні берілсе, онда ќарау жолаќтары ќђжаттыњ мазмђны фрейм терезесіне сыймаѓан кезде ѓана ќђралады.

Жылжымалы фреймі бар, HTML ќђжатыныњ бастапќы мѕтінін келтірейік.

Тапсырма – 1. Жылжымалы фреймдер

HTML\1.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE> HTML ќђжатындаѓы жылжымалы фреймдер</TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR=#FFFFFF>

<H2> HTML ќђжатындаѓы жылжымалы фреймдер </H2>

Жылжымалы фреймі бар НТМL ќђжаты:

<P><IFRAME SRC="1-1.html" ALIGN=LEFT>

</IFRAME>Мына берілген тік тљрт бђрышты алањда келесі бір HTML файлдыњ мѕліметтері берілген

<BR CLEAR=LEFT>Бђл љте ќызыќты!!!

</BODY>

</HTML>

1-1.html файлындаѓы HTML ќђжатына жџктелетін жылжымалы фрейм бђл ќђжатта аныќталѓан.

Тапсырма – 1.1 Жылжымалы фреймдер

HTML\1-1.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE> HTML ќђжатындаѓы жылжымалы фреймдер </TITLE>

</HEAD>

<BODY BGCOLOR="#FFFFFF">

<P>АЌПАРАТТЫЌ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ФАКУЛЬТЕТІ

<P>ЕСЕПТЕУІШ ТЕХНИКАСЫ ЖЅНЕ БАЃДАРЛАМАМЕН ЌАМТАМАСЫЗ ЕТУ МАМАНДЫЃЫ

<P>ЕСЕПТЕУІШ ТЕХНИКАСЫ ЖЅНЕ БАЃДАРЛАМАМЕН ЌАМТАМАСЫЗ ЕТУ МАМАНДЫЃЫ РЕСПУБЛИКА БОЙЫНША 3 ОРЫНДА.

СОНЫМЕН ЌАТАР БІЗДІЊ МАМАНДЫЌ СТУДЕНТТЕРІ ЖЫЛ САЙЫН ОЛИМПИАДАЃА ЌАТЫСЫП БЕРЕКЕЛІ ОРЫН АЛУДА

</BODY>

</HTML>

Бђл жерде назар аударатын бір жер фреймнан кейін жања жолѓа мѕжбџрлі љту џшін біз <BR> операторыныњ CLEAR = LEFT параметрін ќолдандыќ..