2 Web-бетті аќысыз жариялау жолд

2 Web-бетті аќысыз жариялау жолдары

Интернетте жеке сайтыњызды жариялау џшін файлдар жинаѓын толыѓымен WWW серверлерініњ біріне кљшіру керек. Біздіњ сайтымыз «Мои веб узлы®мой узел-6» бумаларында орналасќан (2.71-сурет).

2.71-сурет. «Мои веб узлы®мой узел-6» бумалары.

Біздіњ сайтымыз , , файлдарынан тђрады. Барлыќ осы файлдарды жѕне суреттерді біз WWW серверіне орналастыруымыз керек. Егер ќандай да бір файл немесе сурет кљшірілмей ќалса, онда сайт ќонаѓыныњ броузері оларды бейнелей алмайды.

Файлдарды WWW серверіне жеткізу џшін HTTР - HyрerText Transfer Рrotocol (гипермѕтінді жеткізу хаттамасы) хаттамасы ќолданылады. Бђл хаттама Web-сервер жѕне жіберуші баѓдарлама арасындаѓы аќпараттардыњ алмасуын ќамтамасыз етеді. Бџкілѕлемдік желі ондаѓан, тіпті миллиондаѓан тџрлі компьютерлерді біріктіреді. Желідегі ѕрбір компьютер екінші бір компьютермен байланыса алуы џшін хаттама деп аталатын стандарттар мен ережелердіњ жинаѓы ќолданылады.

Файлдардыњ жеткізілуініњ екінші бір тџрі FTР (File Transfer Рrotocol) – файлдардыњ жеткізілу хаттамасы. Бђл хаттаманыњ негізгі міндеті – Интернеттегі бір компьютерден екінші бір компьютерге файлдарды жеткізу. Бђл хаттаманы ќолдну џшін арнаулы FTР-клиент атты баѓдарлама керек. FTР-клиент баѓдарламасына Total Commander, FAR, CuteFTР жѕне т.б. файлдарды басќару баѓдарламалары жатады. Серверге файлдардыњ жеткізілу тџрін сервер иесі аныќтайды.

Сонымен, љз сайтыњызды ќайда орналастыруѓа болады?

Орналастырудыњ екі жолы бар - љз провайдеріњіздіњ серверінде немесе аќысыз ќызмет кљрсететін серверлердіњ бірінде.

Ѕрбір провайдер љз ќолданушыларына Web-бетке арналѓан бірнеше мегабайт кљлемінде орын бљледі. Кей жаѓдайда бђл аќысыз, кейде ќандай да бір аќы тљленеді.

Ќазіргі уаќытта Интернет желісінде кљптеген аќысыз ќызмет кљрсететін серверлер бар. Бђл серверлер жарнама берушілердіњ есебінен аќысыз ќызмет кљрсетеді.

Кейбір аќысыз сервер ѕкімшілігі коммерциялыќ аќпаратты жариялауѓа рђќсат бермейді.

Сіздіњ Web-бетіњізге кљптеген ќолданушылар келуі џшін ол ќызыќты жѕне ондаѓы аќпарат жиі жањартылып отыруы керек. Жањартулар пошта арќылы, сервердіњ файлдыќ менеджері немесе HTTР, FTР хаттамаларына мџмкіндігі бар баѓдарламалар кљмегімен орындалады.

Кљптеген аќысыз ќызмет кљрсету серверлері ќосымша ќызметтер ђсынады: кірушілер есептегіші (счетчик посещений), ќонаќ кітабы (гостевая книга), чат, форум, ењ тамаша бет конкурсына ќатысу мџмкіндігі жѕне т.б.

Ењ мањызды жаѓдай - љз сайтыњызды орналастыратын сервердіњ жџктелу жылдамдыѓы.

Келесі ќажетті мѕлімет - љз сайтыњызды жариялау џшін Сізге ќандай кљлемде орын ќажет. Аќысыз ќызмет кљрсету серверлері 512 килобайттан 20 мегабайтќа дейін кљлемдегі орынды ѕрбір ќолданушыѓа ђсынады.

Тљменде аќысыз ќызмет кљрсету серверлерініњ адрестері келтірілген:

· www.mysiteinc.com – 2 Мб, жџктелуі жылдам сервер, адрес тџрі – www.MysiteInc.com/Сіздіњ - атыњыз;

· www.triрod.lycos.com/learnmore/triрodfree.html - 20 Мб, жџктелуі жылдам сервер, FTР-хаттамасы, броузер арќылы жањарту, ќонаќ кітабы (гостевая книга), адрес тџрі – members.triрod.com/ Сіздіњ - атыњыз;

· www.geocities.com – 15 Мб, FTР-хаттамасы, ќонаќ кітабы (гостевая книга). Кемшілігі – жџктелуі љте жай сервер, адрес аты да ђзаќ;

· www.chat.ru – 10 Мб бетке, 10 Мб пошта жѕшігіндегі хаттарды саќтауѓа, FTР жѕне файл менеджері арќылы жањарту, адрес тџрі - www.chat.ru/Сіздіњ атыњыз, Сіздіњ атыњыз.chat.ru;

· www.narod.ru – шексіз кењістік, пошта жѕшігі, FTР жѕне файл менеджері арќылы жањарту, ќонаќ кітабы (гостевая книга), чат, форум, адрес тџрі - Сіздіњ атыњыз.narod.ru.

Егер Сіз Web-бетті љз провайдеріњіздіњ серверінде жариялайтын болсањыз, онда мына мѕліметтерді аныќтап алуыњыз керек:

· Сізге бљлінген URL адрес немесе провайдер адресті љзіњіздіњ тањдауыњызды ђсынады;

· логин;

· пароль

Сонымен бірге серверге файлдарды жіберу ќай хаттама арќылы мџмкін екендігін аныќтап алуыњыз керек (HTTР немесе FTР).

Ал егер Сіз аќысыз ќызмет кљрсету серверлері арќылы љз сайтыњызды жариялайтын болсањыз, онда ењ алдымен аќысыз ќызмет кљрсету серверінде тіркелуіњіз керек. Мысал ретінде, www.narod.ru серверінде сайтты жариялау жолдарын ќарастырайыќ:

1)Интернет желісіне ќосылыњыз да www.narod.ru сайтын жџктењіз (2.72-сурет);

2.72-сурет. Сайтты жџктеу терезесі.

2)Беттіњ сол жаќ жоѓарѓы бљлігіндегі «Создайте свой сайт» бљлімін шерткеннен соњ ашылатын сђхбаттыќ терезеде «Зарегистрируйтесь» сілтемесін шертіњіз де кљрсетілген ќатарларды толтырыњыз жѕне беттіњ соњѓы бљлігіндегі «Дальше» батырмасын шертіњіз (2.73-сурет);

2.73-сурет. «Регистрация» бірінші ќадам беті.

3)Берілген формада Сіз љз сайтыњыздыњ адресін жѕне жеке мѕліметтерді кљрсетесіз (фамилия, имя, адрес, e-mail жѕне т.б.) (2.74-сурет);

2.74-сурет. «Регистрация» екінші ќадам беті.

4)Сайтќа Сіз берген атау бос болмаса, онда Сіз басќа атауды тањдауды ђсынатын хабарлама аласыз;

5)Сѕтті тіркелу хабарламасыныњ соњындаѓы «Сохранить» батырмасын басыњыз. Броузер терезесінде «Настройка Яндекса» терезесі ашылады (2.75-сурет);

2.75-сурет. «Настройка Яндекса» терезесі.

6) «Выход» батырмасын шертіњізде Интернеттен шыѓып кетіњіз.

Љз сайтыњызды тіркеуден љткізгеннен соњ оѓан ќажетті файлдарды жіберуге болады. Ол џшін:

1)Интернетке ќосылыњыз жѕне www.narod.ru серверін жџктењіз.

Экранда «Создание сайта на Народе» сђхбаттыќ терезесі ашылады. Осында «Создать» батырмасын басыњыз (2.76-сурет);

2.76-сурет. «Создание сайта на Народе» сђхбаттыќ терезесі.

2)Броузер терезесінде «Мастерская» беті ашылады. Мђнда беттердіњ дайын шаблондарын алуѓа жѕне сайтты басќаруѓа болады (77-сурет);

2.77-сурет. «Мастерская» беті.

4)Осы бетте «Загрузка файлов на сайт» сілтемесін басыњыз. Экранда «Мастерская/ Управление файлами/ Загрузка файлов» беті ашылады (2.78-сурет);

2.78-сурет. «Мастерская/ Управление файлами/ Загрузка файлов» беті.

5) «Обзор» бљлімін баса отырып ќажетті файлдарды белгілеп алыњыз да «Загрузить файлы» батырмасын басыњыз. Бірер минуттан соњ файлдардыњ жџктелгендігі туралы хабарлама келеді (2.79-сурет). Наќ осы жолдармен Сіз бір мезгілде 10 файлѓа дейін жібере аласыз;

2.79-сурет. «Загрузить файлы» батырмасы.

6) «Загрузка файлов» бетіндегі «Управление файлами» сілтемесі арќылы бума немесе html-файл ќђра аласыз, белгіленген файлды редакциялауѓа, кљшіруге, жоюѓа, атын љзгертуге жѕне орнын ауыстыруѓа болады (2.80-сурет).

2.80-сурет. «Управление файлами» сілтемесі.

7) Љз Web-бетіњізді Интернетте кљру џшін провайдермен байланысыњыз, броузерде сайтыњыздыњ адресін енгізіњіз жѕне «Enter» батырмасын шертіњіз немесе бірденнен љзіњіздіњ сайтыњыздыњ адресін теріњіз (2.81-сурет).

2.81-сурет. Броузерде ашылѓан веб-ќђжат.

Егер сайтыњыз ашылмай тђрса, яѓни «Невозможно отобразить страницу» немесе «Извините, запрошенный Вами документ не найден. Попробуйте начать с главной страницы» хабарламалары шыќса, онда сайт адресі дђрыс кљрсетілмеген.

Егер де «Не найден файл index.html или доступ к катологу запрещен» хабарламасы шыќса, онда бђл бет серверде орналаспаѓан немесе Сіз жіберген файлдардыњ арасында бђл файлдыњ жоќ болѓаны. Љйткені бђл файлдаѓы бет ѕрќашан бірінші бет ретінде жџреді.

Интернет жџйесі љте џлкен кљлемдегі аќпаратты пайдалануѓа мџмкіндік беруіне байланысты ќазіргі кездегі барлыќ пайдаланушылар џшін љте пайдалы болып келгенімен,ол сонымен ќатар онда жђмыс істейтіндер џшін ќауіпті де болып табылады. Бђл ќауіп ќатерді елемеу кез келген интернет жџйесіне ќосылѓан пайдаланушыны љте ќиын жаѓымсыз салдарѓа соќтыруы мџмкін. TCP\IP протоколын жасауда кеткен ќателіктер, хосттарда басќарудыњ ќиындыѓы, интернеттепайдаланылатын басќа да баѓдарламалыќ жабдыќтарда ќателердіњ кездесуі , таѓы да басќа кљптеген жаѓымсыз факторлар жиылып жџйесініњ осындай ќауіпті болуына алып келеді.

Кез келген ђйым интернет жџйесінде љз жђмысын бастамастан бђрын ќауіпсіздікке байланысты мынандай сђраќтарѓа жауап беріп алѓаны дђрыс:

1)Хакерлердіњ интернет арќылы ђйымныњ ішкі жџйесіне енуіне мџмкіндіктер бар ма?

2) Интернет жџйесіне арќылы ђйым џшін мањызды аќпарат оќылуы немесе љзгертілуі мџмкін бе?

3) Интернетке байланысты жалпы ђйымныњ жђмысына кедергі туындауы мџмкін бе?

Бђл сђраќтардыњ бѕрі ђйым џшін љте мањызды болып табылады. Бџгінде интернетпен байланысты ќауіпсіздік мѕселелерініњ техникалыќ шешімдері кљп, біраќ олардыњ ѕрќайсысыныњ љзіндік ќђны бар. Олардыњ ішіндегі кљп шешімдер ќауіпсіздікті арттыру џшін интернетпен жђмыс жасаудыњ жан-жаќтылыѓын едѕуір шектейді. Ал кейбіреулері ќауіпсіздікке жету џшін ауќымды кљлемдегі ењбек жѕне материалдыќ шыѓындарды ќажет етеді.

Интернеттегі ќауіпсіздік саясатыныњ басты маќсаты- ђйымныњ интернетпен байланысты ќауіп-ќатерден ќалай ќорѓанатыны туралы шешім ќабылдау. Ѕдетте ќауіпсіздік саясаты екі бљліктен тђрады: ортаќ ќаѓидалар жиыны мен наќты жђмыс ережелер жиынынан. Ортаќ ќаѓидалар жиыны жалпы интернеттегі ќауіпсіздік тџсінігін айќындап кљрсетеді. Ал наќты ережелер нені істеуге болады, ал нені істеуге тиым салынѓанын аныќтайды.

Интернет-кљптеген ђйымдар мен адамдардыњ ќызмет стилін љзгертіп жіберген љте мањызды ресурс кљзі. Сондыќтан кез келген ресурстар секілді интернет те кењ таралѓан ќауіпсіздікпен байланысты кедергілерге тап болып отыр. Кљптеген ђйымдар осы интернет арќылы ќаскџнемдердіњ шабуылына ђшырап, нѕтижесінде љз абройларына кір келтірді, ќаржылай шыѓындарѓа тап болды. Кей жаѓдайларда осындай сырттан жасалѓан шабуылдар ђйымныњ интернет баѓытындаѓы ќызметін тоќтатуѓа жѕне ішкі жџйесініњ ќђртылуына, одан да кџрделі проблемаларѓа алып келеді. Осындай ќыиындыќтарды елемеген ђйымдар љздерініњ сайттарын ќауіп-ќатерге ђрынуына жаѓдай жасайды. Тіпті ќауіпсіздік шараларын жџргізіп отырѓан сайттардыњ љзі интернеттен келетін ќауіп-ќатерден толыќ ќорѓалѓан деп айтуѓа болмайды.

Ењ басты проблеманыњ туындау себебі-интернет жасалѓан кезде ќауіпсіз жџйе ретінде ойластырылмаѓан дыѓы. ТСР/ІР-діњ соњѓы нђсќасындаѓы басты проблемалар мынандай:

1. Интернетте жџріп жататын аќпарт аѓыныныњ басым бљлігі шифрланбаѓан болатындыќтан оларды бљтен адамдардыњ ќолына оп-оњай тџсіруіне мџмкіндік бар. Пошта адрестерін, парольдерді, ѕртџрлі ќђжаттарды ќарапайым програмалардыњ кљмегімен-аќ бљтен адамдардыњ алып алуына болады;

2. Жалѓан адрес беру мџмкіндіктердіњ бар болуы;

3. ТСР/ІР ќђралдарыныњ кей жерлерінде ѕлсіз орындардыњ болуы. Осындай ѕлсіздіктерді білімді ќаскџнем оп-оњай пайдалануы мџмкін;

4. Ќауіпсіздік саясатыныњ болмауы. Кљптеген сайттар љз ресурстарына сырттан ќатынас жасауѓа кењ тџрде рђќсат береді, ТСР/ІР-діњ љзі пайдаланбайтын ќђралдарына да рђќсат беріп ќояды, аќпарат кљшіруге еш шектемелер ќоймайды, нѕтижесінде ќаскџнемдердіњ шабуыл жасауына жењілдіктер жасайды;

5. Хостќа ќатынас жасауды басќару ќђралдарыныњ љте кџрделілігі. Дђрыс жасалмаѓан хосттыќ ќызмет те ќаскџнемдердіњ шабуыл жасауына жењілдіктер жасайды;

Компьютерлік саясат термині ѕртџрлі адамдар џшін љзіндік ерекше маѓына береді. Бђл саясат ђйым басшылыѓыныњ компеьютерлік ќауіпсіздікке байланысты нђсќаулар жиыны, не болмаса наќты бір жџйеніњ ќауіпсіздігі туралы шешімдер жиыны деп тџсінілуі мџмкін. Біраќ бђл тџсініктердіњ барлыќтарыныњ ортаќ маќсаты компьютермен байланысты ќауіпсіздікті ќамтамасыз ету болып табылады.

Интернеттегі ќауіпсіздік саясатын жџргізу кезінде администраторларѓа ђйымныњ жђмыс істеу саясаты мен оныњ жан-жаќтылыќ маќсаты бір жаѓынан, ќауіпсіздіктіњ толыќ ќамтылуы екінші жаѓынан ѕсер етеді. Былайша айтќанда, ќазіргі кезде кез-келген ђйым љзініњ интернет арќылы ќызмет кљрсету баѓытын жан-жаќты кењейтіп, дамытќысы келеді, ал бђл шараларды жџргізуде кеткен болар-болмас ќате ђйым сайтыныњ, тіпті компьютерлер жџйесініњ ќауіпсіздігіне џлкен нђќсан келтіруі мџмкін. Сондыќтан ќауіпсіздік саясатын жџргізуші администраторлар осындай жан-жаќтылыќ пен ќауіпсіздік арасында дђрыс тепе-тењдікті ђстап отыруы керек.

Кез келген интернеттегі ќауіпсіздік саясаты мынандай бљліктерді љз ќђрамында біріктіруі ќажет:

1) Саясаттыњ мѕні. Кез келген саясатты жџргізерден бђрын сол саясаттыњ кімге, неге ќатысты жџргізілетінін аныќтап алу керек.

Сонымен ќатар саясаттыњ дђрыс ђсталуы џшін, сол саясаттыњ жасалу маќсаты мен себептерін аныќ кљрсету ќажет. Интернет жџйесінде жђмыс жасау џшін жџргізілетін саясаттыњ да љзініњ пѕні болады. Бђл пѕн болып сол саясаттыњ интернетті пайдаланудаѓы барлыќ мџмкін болатын жаѓдайлар жиыны болып табылады.

2) Ђйымныњ саясатќа кљзќарасы. Ќауіпсіздік саясатыныњ пѕні аныќталып, негізгі тџсініктерге аныќтама беріліп, саясаттыњ жџргізілу шарттары айќындалѓаннан соњ сол саясатќа ђйымныњ наќты кљз ќарасын аныќтау керек. Басќаша айтќанда сол саясатќа байланысты ђйым басшылыѓыныњ шешімі.

3) Ќолданылатын орны. Кез келген саясатта оныњ ќолданылатын орны аныќталып жасалуы керек. Бђл жерде саясаттыњ ќай жерде, кіммен жѕне кай кезде жџргізілетіні туралы сђраќтар љз шешімін табуы керек.

4) Міндеттер мен рольдер. Саясаттыњ барлыќ баѓыттарында оныњ дђрыс жџргізілуіне жауапты адамдар, немесе басќа да субьектілерді бірден дђрыстап аныќтап алу керек.

5) Саясаттыњ дђрыс ђсталуы. Бђл жерде саясаттыњ ќаншалыќты ќатањ екендігі жѕне оны бђзу, не љзгертіп жџргізудіњ салдары ќарастырылу керек. Сонымен ќатар бђл жерде сол саясаттыњ дђрыс жџргізілуін ќадаѓалайтын субъекті де аныќталу керек.

6) Аныќтамалыќ аќпарат пен кењес беру. Кез келген саясаттыњ ќђрамына да аныќтамалыќ аќпарат пен кењес берулердіњ болуы тиіс. Бђл жерде таѓы да егер ќандай да бір тџсінбеушіліктер болса кімге хабарласу керек екені де аныќталу керек. Саясатќа байланысты барлыќ сђраќтарѓа тек бір адамныњ жауапты болмауы да мџмкін, сол себепті саясаттыњ барлыќ баѓыты бойынша аныќтамалыќ аќпарат дђрыс берілу керек.

Кез келген саясат дђрыс жђмыс істеуі џшін ол тек маќсаттары бір адамдар тобына арналып жазылуы керек. Сондыќтан егер ђйым маќсаттары бљлек шектен тыс џлкен бљлімдерден тђрса, оны маќсаттардыњ жіктелуіне байланысты кішірек бљлімдерге ыдыратып алѓан жљн. Интернетте ќауіпсіздік саясатын жџргізу де тек интернетпен байланысты маќсаттары бар бљлімге ќатысты болу керек.

Интернет ђйымныњ сыртќы ѕлеммен аќпарат алмасуыныњ тек бір ѓана ѕдісі болып табылады, сол себепті бђл жердегі ќауіпсіздік саясаты басќа да байланыс саясаттарымен сѕйкестірілген болу керек.

Интернет ђйымѓа кіретін электронды есік секілді. Егер љз есіктерін ашыќ ђстаса, демек ол ђйым зеттеудіњ нѕтижесінде есіктіњ ашыќ болуы маќсатќа жетуді оњайлататынына кљзі жеткен, иѕ сырттан ќауіп келуініњ тѕуекелініњ аз екеніне кљзі жеткен болып табылады. Тура осындай тџсінікті электрондыќ есікке де пайдалануѓа болады, алайда олардыњ арасында ѕрине айырмашылыќтар бар. Кѕдімгі есік наќ бір жерден байланысты болады, ал интернет бџкіл ѕлеммен байланысты. Дегенмен есікті тарс жауып отыру, ђйымныњ жђмысын шектейді, сол сияќты тіпті интернетке шыќпау да ђйымѓа жаѓымсыз болып табылады. Сол себепті интернеттегі ќауіпсіздік саясатын тікелей электрондыќ байланысќа сѕйкестендіріліп жасау керек.

Интернет ќоѓаммен ќарым-ќатынас жасаудыњ бір тџрі болып табылады. Кљптеген ђйымдар љз ќызметкерлерін сырттан келген адамдармен ќалай ќарым-ќатынас жасауды џйретеді, себебі бђл жайт кез келген ђйым џшін мањызды болып табылады. Сол сияќты интернетте де дђрыс ќоѓамдыќ ќатынас жасаудыњ да мањызы аз емес. Себебі интернет ќарым-ќатынас жасаудыњ электрондыќ тџрі болып табылады. Алайда ѕлі де кљптеген ђйымдар мђны тџсінбей отыр, нѕтижесінде ќауіпсіздікке де нђсќан келуде.

Сіз интернетте жђмыс жасау саясатын ќабылдап, барлыќ нђсќаулар мен тђжырымдамаларды бекітіп болѓан соњ толыѓымен ќауіпсіздік шаралары аяќталды деп ойламауыњыз керек. Себебі сол нђсќаулар мен саясаттыњ дђрыс орындалуы да, орындалмауы да мџмкін. Интернетте ќауіпсіздікті ќамтамасыз ету џшін соѓан баѓытталѓан саясат ќабылдау аз, сонымен ќоса оныњ орындалуын џнсіздік ќадаѓалау керек.

Жџргізілген саясаттыњ нѕтижелері оњ болу џшін ол барынша кљрнекті болуы керек. Дѕл осы кљрнектілік ђйым ќызметкерлеріне ќауіпсіздік саясатын дђрыс тџсіну мен білуге, оны дђрыс жџргізуге кљмектеседі. Ѕр тџрлі презентациялар, бейнефильмдер, семинарлар, сђраќ-жауап кештері мен ђйымныњ ішкі басылымдарындаѓы маќалалар саясаттыњ кљрнектілігін арттырады.