«Сөз, айтылым, мәтін: когнитивтік, прагматикалық және лингвомәдени аспектілер» атты XIII Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның пленарлық отырысында филология ғылымдарының докторы Наталья Монгилёва әлемнің жетекші университеттерінің «жаһандық имиджін» қалыптастыру механизмдеріне арналған баяндамасын таныстырды.
Зерттеу өзінің жүйелілігі мен өзектілігінің арқасында академиялық қауымдастықта үлкен қызығушылық тудырды.
Наталья Викторовна ғылыми тобының нәтижелерін ұсынды, топ құрамында ҚӨУ докторанттары Алена Ткаля, Яна Талыбова және «Шетел филологиясы» білім беру бағдарламасының магистранттары бар.
Олар ҚР ҒЖБМ Ғылым комитетінің «Қазақстандық университеттің тартымдылығын арттыру» (№ AP23485644) гранттық жобасы аясында бірлесіп жұмыс істеуде.
Баяндаманың тақырыбы – «ЖОО-ның цифрлық бейнесіндегі визуалды және вербалды метафорика: «жаһандық хаб» образын қалыптастырудағы редукция стратегиялары».
Зерттеудің бірегейлігі неде?
Авторлар QS 2025 әлемдік рейтингіндегі ТОП-100 университеттердің ресми сайттарынан алынған 125 мультимодалды кейсті («мәтін + сурет» бірге) талдады.
Зерттеу нысаны ретінде әлемнің жетекші университеттерінің «цифрлық витриналары» қарастырылды.
Зерттеушілер дәлелдегендей, таланттар үшін бәсекелестік жағдайында университеттер өз жетістіктерін таныстыра отырып, жаһандық кеңістікке оңай әрі пассивті интеграция туралы қуатты визуалды миф қалыптастырады.
Аудиторияның ерекше қызығушылығын Кристиан Отто моделіне негізделген формалданған аналитикалық метрикаларды қолдану әдістемесі тудырды.
Семантикалық үйлесімділік пен модальдық когнитивтік қиылысу көрсеткіштерін пайдалану авторларға адресат назарын басқару механизмдерін объективті түрде дәлелдеуге мүмкіндік берді.
«Метафоралық жұтылу» стратегияларын қолдана отырып, университеттер футуристік архитектура, жоғары технологиялық интерфейстер және психологиялық жайлылық бейнелері арқылы көшбасшылық пен беделді насихаттайды.
ҚӨУ ғалымының пленарлық отырыстағы баяндамасы халықаралық сарапшылар тарапынан жоғары бағаланды.
Пікірталасқа қатысушылар академиялық ортадағы қабылдауды басқару «архитектурасын» ашып көрсеткен сыни дискурс-талдаудың тереңдігін ерекше атап өтті.
«Біз университет сайттарындағы «жаһандылықтың» мұқият құрастырылған идеологиялық өнім екенін көрсетуді мақсат еттік. Дискурсивтік редукция күрделі академиялық мәндерді оңай қабылданатын бейнелерге дейін ықшамдайды. Зерттеуші ретіндегі міндетіміз – «жаһандық хабтың» жылтыр келбетінің ар жағындағы шынайы академиялық қатынастарды көру үшін сыни визуалды сауаттылықты дамыту», – деді Наталья Викторовна.
Зерттеу нәтижелері жаһандық бәсекелестік жағдайында қазақстандық жоғары оқу орындарының халықаралық тартымдылығын арттыруға бағытталған тиімді коммуникациялық стратегияларды әзірлеуге елеулі үлес қосады.
